Web Analytics Made Easy - StatCounter
FoulsCode

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

19 Νοεμβρίου 2017

Η πραγματική επανάσταση της εποχής μας είναι η Επανάσταση της Συνείδησης




Αν ρίξουμε μια ματιά στα γεγονότα που διαδραματίζονται στον κόσμο μας σήμερα, θα συνειδητοποιήσουμε εύκολα ότι ζούμε σε επαναστατικούς καιρούς. Η επανάσταση των ημερών μας όμως, είναι εντελώς διαφορετική από οποιαδήποτε άλλη επανάσταση στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Η επανάσταση αυτή, δεν ξεκίνησε για να αναδιατάξει τις μορφές και τα σχήματα, ώστε να αντικατασταθούν τα παλιά και ξεπερασμένα με νέα, δυναμικά και πιο ζωηρά. Η επανάσταση αυτή, είναι σε θέση να οδηγήσει την ανθρωπότητα πέρα από τις μορφές και τα σχήματα. Η επανάσταση της εποχής μας είναι η επανάσταση της Συνείδησης.

Η Συνείδηση, η οποία κοιμάται αιώνες τώρα, κάτω από τα μάγια της ταύτισης με την ύλη, ξυπνά στις μέρες μας. Υπάρχει μια ολοένα και πιο ισχυρή παρόρμηση και ο αριθμός των ατόμων που ευαισθητοποιούνται στο ξύπνημα γίνεται όλο και μεγαλύτερος.

Τα αποτελέσματα αυτής της παρόρμησης, ξυπνώντας από το όνειρο της ταύτισής με τον εξωτερικό κόσμο, γίνεται αισθητό από όλους και συνέχεια. Αλλά πολλοί από μάς αγνοούμε τι πραγματικά βιώνουμε. Όλοι αισθανόμαστε πώς οι επιτυχίες που μπορούν να επιτευχθούν στον κόσμο αυτόν είναι όλο και λιγότερο ελκυστικές για μας. Αναγνωρίζουμε ότι πίσω από τις γήινες επιτυχίες και τις αποτυχίες πρέπει να υπάρχει κάτι βαθύτερο, κάτι πιο ουσιαστικό στην ζωή μας.

Το βλέπουμε μέρα με τη μέρα, ένας αυξανόμενος αριθμός νέων ανθρώπων, αμφισβητούν την καταλληλότητα των στόχων που προσφέρονται από την κοινωνική και θρησκευτική εκπαίδευση. Το σύστημα τους δείχνει τον ‘σωστό’ δρόμο και οι νέοι άνθρωποι εκτίθενται στην εμπειρία της κενότητας και της απελπισίας.

Η κοινωνία προσφέρει μια «λύση» για το πρόβλημα με τη μορφή των προϊόντων της ψυχαγωγίας και της φαρμακευτικής βιομηχανίας και παρόχων υπηρεσιών κατανάλωσης και αγαθών. Σήμερα, όλες αυτές οι βιομηχανίες ευημερούν και είναι εξαιρετικά προσοδοφόρες. Προσφέρουν “βοήθεια” στους νέους στην καταπολέμηση του φόβου και στην θεραπεία άλλων επιφανειακών συμπτωμάτων.

Υπάρχει μόνο μια πύλη που οδηγεί έξω από αυτή την κατάσταση: και αυτή είναι η παρούσα στιγμή.

Είμαστε σε θέση να μετατοπίσουμε το κέντρο βάρους της ζωής μας από τις περιφέρειες προς το κέντρο. Τι σημαίνει αυτό;

Η παρούσα κατάσταση της συνείδησης είναι αυτή στην οποία η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων ζουν. Αυτή είναι η κατάσταση της ταύτισης με τον νου, της κοιμισμένης συνείδησης που ονειρεύεται και αφηγείται την προσωπική μας ιστορία.

Αυτή είναι η κατάσταση της τέλειας ταύτισης με την σκέψη, τα συναισθήματα και τις επιθυμίες, όπου επιδιώκουμε τους στόχους της ζωής μας κοιτώντας μόνο στον κόσμο των μορφών και σχημάτων, είτε πρόκειται για μορφές ακατέργαστου υλικού (ο κόσμος που γνωρίζουμε με τα αισθητήρια όργανά μας) είτε για μορφές λεπτεπίλεπτου υλικού (σκέψεις, συναισθήματα). Η κινητήριος δύναμη της ύπαρξής μας σε αυτή την συνειδησιακή κατάσταση είναι η φιλοδοξία να γίνουμε κάτι ή κάποιοι και να έχουμε τον έλεγχο όλη την ώρα.

Η αφυπνισμένη συνείδηση και ο κόσμος της εσωτερικής σιωπής είναι πέρα από τον νου. Αυτη η η σιωπή, δεν έχει τίποτα να κάνει με την εσωτερική σιωπή που επιβάλεις στον εαυτό σου με διάφορες τεχνικές διαλογισμού ή συγκέντρωσης, αλλά είναι μια απερίγραπτα ζωντανή, εσωτερική κενότητα. Εκεί δεν υπάρχει καμία προσπάθεια, καμία επιθυμία και φιλοδοξία και παραδίνουμε το τελευταίο προπύργιο που θέλει να έχει τον έλεγχο. Αυτή είναι η κατάσταση της τέλειας παράδοσης και υποβολής, την υποβολή των εαυτών μας στην παρούσα στιγμή, στο τώρα.

Η επανάσταση της Συνείδησης, επομένως, πραγματοποιείται στο παρόν, στο τώρα, στην παρούσα στιγμή. Δεν υπάρχουν στρατηγικές, δεν υπάρχουν μεγάλοι ηγέτες, μόνο ήρωες οι οποίοι κατανοούν την εξελικτική πορεία της συνείδησης και επιτρέπουν στις διεργασίες του σύμπαντος να πραγματοποιηθούν μέσα τους.


Μετάφραση Επιστήμη του Πνεύματος

Από το βιβλίο: FrankM. Wanderer: TheRevolution of Consciousness: Deconditioning
Διαβάστε Περισσότερα »

Το πρόγραμμα Brainternet συνδέει τον εγκέφαλό μας με το Διαδίκτυο



Ερευνητές Πανεπιστημίου κατάφεραν να συνδέσουν το μυαλό του ανθρώπου με το διαδίκτυο!

Μία ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου Witss στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής πραγματοποίησε μία τεράστια ανακάλυψη στον τομέα της Βιοιατρικής Μηχανικής, αφού σύμφωνα με δημοσίευση στο Medical Express, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία οι Ερευνητές ανακάλυψαν τον τρόπο για να συνδέσουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο με το ιντερνετ σε πραγματικό χρόνο! Αυτή η ανακάλυψη ονομάστηκε Brainternet Project και ουσιαστικά μετατρέπει τον εγκέφαλο σε μία ζωντανή ιστοσελίδα!
Το Πρόγραμμα λειτουργεί παίρνοντας Εγκεφαλικά σήματα EEG που συλλέγονται από μία ειδική συσκευή που είναι συνδεδεμένη με το κεφάλι του χρήστη. Τότε τα εγκεφαλικά σήματα μεταφέρονται σε ένα υπολογιστή χαμηλού κόστους, ο οποίος αναμεταδίδει ζωντανά τα δεδομένα σε μία εφαρμογή και τα παρουσιάζει σε μία ιστοσελίδα στην οποία μπορεί ο οποιοσδήποτε να δει την δραστηριότητα. Ο Adam Pantanowitz, που είναι ο επικεφαλής της έρευνας επεσήμανε:
«Το Brainternet είναι ένα νέο σύνορο στα συστήματα Εγκεφαλικών Υπολογιστών. Μέχρι τώρα δεν υπάρχει αρκετή γνώση σχετικά με τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος και επεξεργάζεται την πληροφορία. Το Brainternet επιδιώκει να απλουστεύσει τον τρόπο που κατανοεί ο άνθρωπος τον ίδιο του τον εγκέφαλο αλλά και το μυαλό των άλλων. Αυτό πραγματοποιείται μέσα από την συνεχή καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας σε συνδυασμό με την ζωντανή αλληλεπίδραση του διαδικτύου.»
Ένας Διανοητικός Μυς
Ο Pantanowitz ανέφερε επίσης πως αυτή είναι μόνο η αρχή σε σχέση με τις άπειρες δυνατότητες του προγράμματος Brainternet, ενώ πρόσθεσε πως η ομάδα στοχεύει στο να επιτρέψει μία ακόμη μεγαλύτερη αλληλεπίδραση μεταξύ του χρήστη και του εγκεφάλου του. Κάποιες από τις λειτουργίες έχουν ήδη κατασκευαστεί στην ιστοσελίδα, όμως ακόμα είναι πολύ νωρίς – αφού αυτές οι λειτουργίες αφορούν κυρίως διεγερτικές κινήσεις όπως η κίνηση των άκρων μας. Το Brainternet μπορεί να βελτιωθεί τόσο ώστε να καταγράφει τις εγκεφαλικές δραστηριότητες μέσα από μία εφαρμογή στο κινητό, ενώ στο μέλλον θα μπορούσαν να μεταφέρονται πληροφορίες από τον εγκέφαλο προς το διαδίκτυο αλλά και το αντίστροφο.
Η ανάπτυξη του προγράμματος Brainternet ίσως επιτρέψει τρομερά βήματα προς την κατανόηση του ανθρώπινου εγκεφάλου και των λειτουργιών του , αλλά ίσως επίσης μετατραπεί στο μεγαλύτερο εργαλείο ελέγχου του μυαλού μας, αφού τίποτα πια δεν θα μένει κρυφό σχετικά με την εγκεφαλική μας δραστηριότητα, ενώ θα μπορούν να εντυπώνονται διάφορες πληροφορίες (αληθινές ή μη) από την αλληλεπίδραση του εγκεφάλου με το αχανές διαδίκτυο.







via: Πηγή | mindhack
Διαβάστε Περισσότερα »

18 Νοεμβρίου 2017

Γιατί είναι η γλωσσολογία τέτοιος μαγνήτης για κάθε πικραμένο και ψεκασμένο;




Τι ωραία που ήταν στις μέρες τής μη εμπειρικής γλωσσολογίας! Στην προ-επιστημονική εποχή μπορεί να έλεγε ο καθένας ό,τι ήθελε, αλλά πόσο διασκεδαστικό είναι αλήθεια να τα αναπολούμε εμείς σήμερα όλα αυτά …



Οι λόγιοι έσφαλλαν κατά τρόπους που ελάχιστοι σημερινοί γλωσσολόγοι θα το έκαναν. Σήμερα, το πεδίο μελέτης τους είναι μία σεβαστή κοινωνική επιστήμη, ακριβής στις μεθόδους της, ευρεία στη γκάμα της και γενναιόδωρη στη συγκομιδή της. Χωρίς ειδικούς στη φωνητική, οι υπολογιστές δεν θα ήταν σε θέση να επεξεργαστούν προφορικά αγγλικά. Χωρίς κοινωνιογλωσσολόγους, οι προλήψεις κατά των διαλέκτων και των μη ευρωπαϊκών γλωσσών θα ήταν ακόμα εξίσου διαδεδομένες –και ακόμα περισσότερο. Δικαστικοί γλωσσικοί εμπειρογνώμονες βοηθούν στην εξιχνίαση εγκλημάτων, κλινικοί γλωσσολόγοι συντρέχουν ανθρώπους με γλωσσικές βλάβες, ιστορικοί γλωσσολόγοι ρίχνουν φως στη γλωσσική αλλαγή και ακόμα στις προϊστορικές κουλτούρες και μετακινήσεις –και ούτω καθεξής.

Όταν η φυσική φιλοσοφία άρχισε με αργούς ρυθμούς να εξελίσσεται σε φυσική και άλλες επιστήμες, ο στοχασμός πάνω τα ανθρώπινα πράγματα δεν ακολούθησε αμέσως. Βαθμιαία όμως και αυτός εξελίχθηκε σε αυτό που σήμερα αποκαλούμε κοινωνικές επιστήμες, και η μελέτη της γλώσσας ήταν μία από τις πρώτες που υιοθέτησε τις νέες μεθόδους. Όσοι την ασκούσαν άρχισαν να σκύβουν πάνω σε αρχαία κείμενα γραμμένα σε γλώσσες από καιρό νεκρές και σε αλφάβητα ξεχασμένα, και να τα συγκρίνουν συστηματικότερα. Αυτό οδήγησε σε μία έκρηξη γνώσεων στα τέλη του 18ου αιώνα, όταν αναδύθηκαν νέες ιδέες σχετικά με την ιστορική προέλευση των σύγχρονων γλωσσών. Οι περισσότερες από αυτές τις ιδέες άντεξαν τη δοκιμασία του χρόνου.

Αλλά η άνθηση του νέου αυτού τομέα δεν έφερε μόνο νέες απαντήσεις, άλλαξε και τα ερωτήματα. To πάλαι ποτέ, οι λόγιοι, όταν συλλογίζονταν πάνω στη γλώσσα, αναρωτιόντουσαν για πράγματα όπως: ποια από τις σύγχρονες γλώσσες μιλούσε ο πρώτος άνθρωπος; Ποια είναι ανώτερη από τις υπόλοιπες; Και ποια από τις λαλιές των ανθρώπων αξίζει την ετικέτα «θεϊκή»; Οι σύγχρονοι γλωσσολόγοι ούτε καν αγγίζουν τέτοια ερωτήματα. Είναι αδύνατο να μάθουμε ποια ήταν η παλιότερη γλώσσα, αλλά είναι σίγουρο ότι ήταν διαφορετική από οτιδήποτε μιλιέται σήμερα. Η «καλύτερη» γλώσσα είναι αδύνατο να οριστεί με στοιχειωδώς λογικό τρόπο. Όσο για το «θεϊκή» –η ίδια η λέξη είναι άνευ νοήματος σε σχέση με τις γλώσσες, παρεκτός με μια πολιτισμική έννοια.

Παλιά δεν ήταν έτσι. Μάλιστα, οι απαντήσεις φαίνονταν προφανείς για πολλούς στοχαστές, αν μη τι άλλο χάρη σε αυτή την τόσο αντι-επιστημονική συνήθεια του μυαλού που είναι γνωστή ως εθνοκεντρισμός. Για τους αρχαίους Έλληνες, δεν χρειαζόταν πολλή σκέψη για να καθοριστεί ποια ήταν η πιο λαμπρή γλώσσα του κόσμου: ήταν η δική τους. Όσοι μιλούσαν διαφορετικά ήταν «βάρβαροι», δηλαδή φαφλατάδες. Οι Ρωμαίοι ήταν μια ιδέα πιο ανοιχτόμυαλοι. Η δική τους αξιολόγηση επεκτεινόταν πέρα από τα λατινικά και σε άλλες γλώσσες που είχαν γραπτή παράδοση, ιδίως τα ελληνκά (αυτά μάλιστα ίσως να ήταν και ανώτερα), αλλά επίσης τα φοινικικά, που μιλούσαν οι Καρχηδόνιοι, και τα ετρουσκικά. Όλες οι γλώσσες χωρίς γραφή, όμως, αντιμετωπίζονταν με περιφρόνηση. Ακόμα και στα τέλη του 5ου αιώνα, όταν η Ρώμη είχε χάσει την ισχύ της, ο Ρωμαίος αριστοκράτης Σιδώνιος Απολλινάριος χαρακτήρισε τη γερμανικής καταγωγής γλώσσα των νέων αρχόντων «όργανο με μόνο τρεις χορδές».

Άλλες κουλτούρες ήταν εξίσου αυτάρεσκες. Στους τελευταίους αιώνες πριν από τη χριστιανική χρονολογία, οι άνθρωποι στη βόρεια Ινδία πίστευαν ότι τα σανσκριτικά τους ήταν θεϊκή γλώσσα, και 1.000 χρόνια αργότερα οι Άραβες θα σκεφτούν το ίδιο για τη γλώσσα του Κορανίου. Για τους Κινέζους, το να εκπολιτίσουν τους γειτονικούς λαούς ουσιαστικά σήμαινε να τους εξοικειώσουν με τη μοναδική μεγάλη γλώσσα. Οι Γάλλοι του Διαφωτισμού, για να μη μείνουν πίσω, θεωρούσαν τη γλώσσα τους κάτι παραπάνω από θεϊκή: ορθολογική.



Σήμερα, η επίλεκτη γλώσσα είναι η αγγλική, ιδίως στο δυτικό κόσμο· είναι αναμφίβολο ότι κληρονόμησε το καθεστώς της γαλλικής ως ανώτερης υποτίθεται γλώσσας. Πόσο πλούσιο είναι το λεξιλόγιό της, πόσο κατάλληλη είναι για το τραγούδι και την επιστήμη, πόσο σαφής, ακριβής … με μια λέξη, κουλ. Και πόσο γελοία ηχούν όλα αυτά σε εμένα που δεν είμαι ομιλητής της αγγλικής! Τα αγγλικά δεν είναι άσχημα ως γλώσσα, αλλά, έναν αιώνα από σήμερα, όλοι αυτοί οι έπαινοι θα ηχούν τόσο ανόητοι όσο ηχούσαν και έναν αιώνα νωρίτερα.

Οι ομιλητές μεγάλων γλωσσών δεν είναι οι μόνοι που οδηγήθηκαν σε τέτοιες μεγαλομανίες. Κάποιοι ομιλητές τής Ταμίλ θεωρούν τη γλώσσα τους θεά, ενώ το μεσαίωνα Ιρλανδοί μοναχοί είχαν αναπτύξει μια περίεργη θεωρία που αποδείκνυε ότι η γαελική δημιουργήθηκε από τον βασιλιά της Σκυθίας με βάση τα καλύτερα στοιχεία των γλωσσών που απέμειναν αφού ο Θεός προκάλεσε την κατάρρευση του πύργου της Βαβέλ.

Όσο για την παλαιότερη γλώσσα, αυτή ήταν η εβραϊκή. Τουλάχιστον, αυτό πίστευαν οι Χριστιανοί για πάνω από 1.000 χρόνια. (Μόνο ο όσιος Εφραίμ ο Σύρος πίστευε ότι η συριακή ήταν παλαιότερη). Για πολύ καιρό θεωρούνταν αίρεση το να αμφιβάλλεις ότι η εβραϊκή γλώσσα και το αλφάβητό της ήταν θεόπνευστα –μαζί και τα λεγόμενα φωνηεντικά σημεία, τα οποία είναι γνωστό ότι τα προσέθεσαν ραββίνοι πολλούς αιώνες μετά το ξεκίνημα της χρονολογίας μας. Ακόμα σήμερα, οι Χριστιανοί που παίρνουν τη Βίβλο κατά γράμμα συνεχίζουν να πρεσβεύουν την παραδοσιακή άποψη. Το 2011, ο Ολλανδός Βίλλεμ Βέστερμπέκε τύπωσε ένα θεολογικό φυλλάδιο με τον τίτλο «Ο Θεός μιλούσε εβραϊκά». Τα ίδια και αλλού: το 2005, κάποιος Θακούρ Πρασάντ Βέρμα ισχυρίστηκε ότι τα σανσκριτικά όχι μόνο ήταν η αρχική γλώσσα της ανθρωπότητας, αλλά δόθηκαν απευθείας ως δώρο από ψηλά· «οι Βέδες είναι λεκτικές μεταμορφώσεις του Θεού». Και σε σχολιασμένη έκδοση μάλιστα.

Εκτός των εκκλησιών, η συναίνεση σιγά σιγά άρχισε να εμφανίζει ρωγμές και να καταρρέει από την Αναγέννηση και μετά, και, ανάμεσα στον 16ο και το 18ο αιώνα, άρχισαν να βγαίνουν διάφοροι λόγιοι ο ένας μετά τον άλλο και να προτείνουν και μια καινούρια «πρώτη γλώσσα» (βλ. πίνακα κατωτέρω για μια ημιτελή λίστα). Τα γερμανικά ήταν μια δημοφιλής επιλογή, αλλά ο Σουηδός λόγιος του 17ου αιώνα Όλοφ Ρούντμπεκ ευνοούσε τη μητρική του γλώσσα, για έναν αν μη τι άλλο ευρηματικό λόγο: η Σουηδία, υποστήριζε, ήταν η Ατλαντίς, και άρα το λίκνο του ανθρώπινου πολιτισμού.



Ίσως ο πιο διάσημος ήταν ο Φλαμανδός συγγραφέας Johannes Goropius Becanus, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι η ολλανδική γλώσσα, και ειδικά η φλαμανδική διάλεκτος της Αμβέρσας, ήταν ο άμεσος απόγονος της πρωταρχικής γλώσσας και η πηγή όλων των άλλων. Τα τεκμήριά του ήταν ετυμολογικής φύσεως. Το όνομα Αδάμ (Adam), για παράδειγμα, προερχόταν από το haat-dam (=φράγμα εναντίον του μίσους), ενώ η λέξη Diets [ολλανδικά] ήταν συνώνυμο του d’oudste (η αρχαιότερη). Στις Κάτω Χώρες, ο Γκορόπιους έχαιρε κάποιας υποστήριξης για τους επόμενους αιώνες· στο εξωτερικό, το όνομά του κατάντησε συνώνυμο της επινόησης ευφάνταστων ετυμολογιών: ο Γερμανός φιλόσοφος Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς έπλασε συναφώς τον όρο «γκοροπισμός». Ακόμη σήμερα, η υπόθεση ότι τα ολλανδικά είναι η παλαιότερη γλώσσα διατηρείται ζωντανή από τουλάχιστον έναν γλωσσολόγο και έναν ποιητή, που και οι δύο φαίνεται να το υποστηρίζουν με κάθε σοβαρότητα.

Ακόμη τότε, πολλοί σοβαροί άνθρωποι δεν έπαιρναν στα σοβαρά αυτά τα ταξίδια στη φαντασία. Στις αρχές τού 18ου αιώνα, ο Σουηδός ιστορικός και σατιρικός συγγραφέας Όλοφ φον Ντάλιν ειρωνεύτηκε τον Ρούντμπεκ λέγοντας ότι, γι’ αυτόν, το όνομα Adam ήταν μάλλον παραφθορά τού av dam, που στα σουηδικά σημαίνει «(φτιαγμένος) από άμμο». Αν και αστείο, ήταν λιγότερο τραβηγμένο από το «φράγμα του μίσους» του Γκορόπιους.

Ένας άλλος Σουηδός, ο Άντερς Κέμπε, έγραψε ειρωνικά ότι στον παράδεισο ο Θεός σίγουρα θα μιλούσε σουηδικά, ο Αδάμ δανέζικα και το φίδι γαλλικά. Και ο Λάιμπνιτς το 1699 έγραψε ότι είναι απλώς ζήτημα χρόνου να διακηρύξουν και οι Τούρκοι ότι η δική τους γλώσσα είναι η παλαιότερη. Η ιστορία τον δικαίωσε.

Aν μπορούμε να αισθανόμαστε συγκατάβαση απέναντι σε όλους αυτούς τους σπουδαγμένους με τις αλλόκοτες θεωρίες τους, είναι απλώς επειδή ζούμε μετά το 1784. Ένα εμβληματικό γεγονός τη χρονιά εκείνη σηματοδοτεί την τομή μεταξύ της απαρχαιωμένης θεωρητικολογίας περί γλώσσας και της νεωτερικής γλωσσολογικής επιστήμης: μια παρουσίαση του Βρετανού φιλόλογου Ουίλλιαμ Τζόουνς στην Καλκούτα, στην οποία εισηγήθηκε την ύπαρξη της ινδο-ευρωπαϊκής οικογένειας γλωσσών (η οποία συμπεριλαμβάνει τις περισσότερες γλώσσες της Ευρώπης, της Ινδίας και του Ιράν). Όπως με πολλά ορόσημα, η επιλογή αυτή είναι κάπως αυθαίρετη. Ο Τζόουνς δεν ήταν ο πρώτος που έθεσε αυτή την ιδέα σε κυκλοφορία, διότι οι μελετητές είχαν προσέξει για πρώτη φορά τις ομοιότητες μεταξύ λατινικών, ελληνικών, σλαβικών, γερμανικών, κελτικών και ορισμένων ασιατικών γλωσσών έναν αιώνα νωρίτερα. Ούτε ήταν ο Τζόουνς ο μόνος που εντόπισε τις ιστορικές διαδικασίες γλωσσικής αλλαγής οι οποίες παγίωσαν την ιδέα αυτή έκτοτε, διότι αυτό το έκαναν κυρίως Γερμανοί και Δανοί λόγιοι του 19ουαιώνα, μεταξύ των οποίων οι αδελφοί Γκριμμ με την παραμυθένια φήμη τους.

Εκείνοι, περισσότερο από τον Τζόουνς, έθεσαν τη γλωσσολογία στην οδό της επιστημονικής αυστηρότητας. Ακόμη αργότερα, οι ερευνητές θα μελετούσαν ένα πολύ ευρύτερο φάσμα γλωσσικών φαινομένων, αναλύοντας τη γλώσσα με όλο και πιο αφηρημένους τρόπους και επικεντρώνοντας όλο και περισσότερο στην ομιλία. Αλλά αυτό που έδωσε την αρχική ώθηση ήταν η συστηματική σύγκριση γραπτών γλωσσών.

Με δεδομένο το εκτεταμένο σώμα ιστορικής γνώσης που έχουν συλλέξει έκτοτε, θα ανέμενε κανείς ότι εξωφρενικοί ισχυρισμοί τύπου Γκορόπιους και Ρούντμπεκ θα αποτελούσαν παρελθόν. Αυτό όμως δεν συμβαίνει. Μέχρι σήμερα, αιρετικοί με σοβαρότητα διαβεβαιώνουν ότι το κύριο ρεύμα της γλωσσολογίας αποτελεί ένα τεράστιο σφάλμα.

Ασφαλώς, η επιστήμη δεν είναι υπεράνω σφαλμάτων, και μερικά απ’ αυτά υπήρξαν συλλογικά και επίμονα –ας σκεφτούμε τη φρενολογία, ή τον συμπεριφορισμό. Η γλωσσολογία δεν αποτελεί εξαίρεση. Αλλά αν η διόρθωση των σφαλμάτων είναι ένα τιτάνιο έργο, πολλοί διαφωνούντες φαίνεται να πιστεύουν ότι μπορεί να υλοποιηθεί με τιτάνιες μυθοπλασίες.

Μία τέτοια απρόσμενη αφήγηση είχε ως κέντρο της τη «Λεμουρία». Το 19ο αιώνα, βιολόγοι και γεωλόγοι υποπτεύθηκαν την προϊστορική ύπαρξη μιας μεγάλης ηπείρου η οποία βυθίστηκε στον Ινδικό Ωκεανό –κάτι σαν Ατλαντίδα της ανατολής. Διάφοροι σοφοί της περιοχής έσπευσαν να συναγάγουν ότι η παλαιότερη γλώσσα του κόσμου θα έπρεπε να αναζητηθεί εκεί· προτάθηκαν οι γλώσσες της Σρι Λάνκα και της Μαδαγασκάρης. Στα μέσα του 20ού αιώνα, η νέα θεωρία των τεκτονικών πλακών σήμανε το τέλος της ιδέας περί Λεμουρίας.

Το 1935, η παιγνιώδης προφητεία του Λάιμπνιτς επαληθεύθηκε όταν ένα συνέδριο στην Τουρκία διατύπωσε και επισήμως επικύρωσε τη λεγόμενη θεωρία της «ηλιακής γλώσσας». Τη θεωρία αυτή εισηγήθηκε ένας αφανής Αυστριακός γλωσσολόγος, ο Χέρμανν Τέοντορ Κβέργκιτς, ο οποίος υποστήριξε ότι η γλώσσα προέκυψε όταν ένας προϊστορικός άνθρωπος ανέβλεψε προς τον ήλιο και αναφώνησε: «Α!». Η κραυγή αυτή εξελίχθηκε στην τουρκική γλώσσα, και από αυτήν σε όλες τις άλλες. Για τρία χρόνια, η θεωρία αυτή ήταν της μόδας, αλλά αποκλειστικά στην Τουρκία, για να πέσει σύντομα στην αφάνεια.

Το έτος 1935 ήταν ευοίωνο έτος για την ψευδογλωσσολογία. Ένα βιβλίο που βγήκε στη Γερμανία πρότεινε έναν μέχρι τότε αγνοημένο υποψήφιο: τα φινλανδικά. Αλλά αντί να φουσκώσουν από εθνική υπερηφάνεια, οι Φινλανδοί απλώς κάγχασαν, επειδή γνώριζαν τον αυτουργό, τον Σίγκουρντ Βέττενχόβι-Άσπα, ως άτομο στερούμενο σοβαρότητας.

Παρά τον έντονο ανταγωνισμό στο πεδίο της γλωσσικής φαντασιοπληξίας περιφανής θέση αναμφίβολα πρέπει να δοθεί στον Έντο Νύλαντ, έναν Καναδό δασοφύλακα, ο οποίος, αφού βγήκε στη σύνταξη το 1982, σε ηλικία 55 ετών, άρχισε να αναπτύσσει διάφορες πρωτότυπες θεωρίες κατά τις οποίες η Οδύσσεια του Ομήρου διαδραματιζόταν όχι στη Μεσόγειο, αλλά στις ακτές της Ιρλανδίας και της Σκωτίας. Στην περιοχή εκείνη τότε, κατά τον Νύλαντ, μιλιόταν μια γλώσσα συγγενής προς τη βασκική, την οποία ονόμασε «σαχαριανά». Αυτό το συμπέρανε από την ανάλυση διαφόρων τοπωνυμίων, που κατ’ αυτόν, αν τα αναλύσουμε, μοιάζουν με βασκικά. Όχι μόνο αυτά, αλλά και πολλές σύγχρονες λέξεις διάφορων γνωστών γλωσσών. Σημειωτέον ότι ο Νύλαντ δεν γνώριζε ο ίδιος βασκικά και βασίστηκε αποκλειστικά σε λεξικά.

Μια άλλη αλλόκοτη θεωρία ήταν ο γλωσσικός μαρξισμός ή «μαρρισμός», όπως ονομάστηκε χάρη στον Νικολάι Γιακόβλεβιτς Μαρρ, ο οποίος επιχείρησε μία ταξική ανάλυση των γλωσσών της Ευρώπης. Όπως το έβλεπε αυτός, δεν υπήρχαν οικογένειες γλωσσών, παρά μόνο στάδια ανάπτυξης. Αν οι ινδοευρωπαϊκές γλώσσες μοιάζανε, ήταν επειδή μιλιόντουσαν σε ταξικές κοινωνίες. Όσες μιλιόντουσαν στην περιοχή του Καυκάσου, από την άλλη, (μεταξύ αυτών και η δική του γλώσσα, τα γεωργιανά), ανταποκρίνονταν σε ένα παλιότερο ιστορικό στάδιο, το στάδιο των αταξικών κοινωνιών. Η έννοια των «εθνικών γλωσσών» ήταν γέννημα ψευδούς ταξικής συνείδησης. (Αν δεν το πιάνετε, είστε σε καλό δρόμο).

Ο Μαρρ αναδείχθηκε σε φωστήρα της σοβιετικής γλωσσολογίας και τιμήθηκε με το βραβείο Λένιν λίγο πριν το θάνατό του, το 1934. Ωστόσο, το 1950 ο Στάλιν ανακοίνωσε ότι ο μαρρισμός ήταν λάθος, αναδεικνύοντας την ανάγκη για περαιτέρω συζήτηση. Καθώς ο Στάλιν ήταν αυτός που ήταν, ο Μαρρ ήταν μάλλον τυχερός που είχε ήδη πεθάνει.

Μολονότι όλοι οι κλάδοι προσελκύουν διάφορους εκκεντρικούς τύπους, φαίνεται ότι δύο τομείς ασκούν ιδιαίτερα έντονη έλξη: η ιστοριογραφία και η γλωσσολογία. Δύο είναι οι πιθανοί λόγοι. Ο ένας είναι ότι η ιστορία και η γλώσσα της ομάδας στην οποία ανήκουμε –είτε πρόκειται για έθνος, περιφέρεια, μειονότητα ή πίστη- είναι στενά δεμένες με την ταυτότητά της. (Βέβαια μερικοί μελετητές της γλώσσας νοιάζονται όχι για τη δική τους ομάδα, αλλά για κάποια γοητευτική μειονότητα· τα βασκικά και οι κελτικές γλώσσες είναι οι πιο ευνοούμενες). Το γόητρο που αποφέρει ένα ευγενές παρελθόν και μια αρχαία καταγωγή είναι ακαταμάχητο δέλεαρ, και έτσι οι άνθρωποι δεν φείδονται προσπαθειών για να βρουν αποδείξεις –ή, ελλείψει αυτών, περίπου αποδείξεις. Ο Ρούντμπεκ θα ήθελε να είναι τα σουηδικά του η παλαιότερη γλώσσα, ο Ριβαρόλ θα προτιμούσε να έχουν τα γαλλικά υποδειγματική λογικότητα, ο Μαρρ θα επιθυμούσε να μιλάνε όλοι οι εργάτες στον κόσμο μια κοινή ταξική γλώσσα. Αυτό φαίνεται να είναι ένα κοινό νήμα που διαπερνά όλες τις θεωρίες που αναφέρθηκαν παραπάνω: οι δημιουργοί τους θέλουν να είναι αληθείς.

Η παγίδα με την ιστορία είναι ότι σε αυτήν έχουν συμβεί τόσα πολλά· με τις γλώσσες, ότι υπάρχουν τόσες πολλές. Και αυτός είναι ο δεύτερος λόγος για τον οποίο η γλωσσολογία και η ιστοριογραφία αποτελούν τόσο πρόσφορο έδαφος για αξιοπερίεργες θεωρίες. Οι αυτόκλητοι και οι φαντασιόπληκτοι ρίχνουν τα δίχτυα τους παντού, ψάχνουν τη μια πηγή μετά την άλλη με την ελπίδα να βγάλουν απ’ το νερό κάτι που να μοιάζει με σχέση ή σύνδεση. Αλλά φυσικά όσο πιο πολλά τεκμήρια ξεψαχνίζουν, τόσο αυξάνει η πιθανότητα να πέσουν πάνω σε τυχαίες ομοιότητες και να αντλήσουν κίβδηλα συμπεράσματα. Και όταν οι καθιερωμένοι επιστήμονες διαφωνούν μαζί τους, εκείνοι παγίως αντιδρούν οργισμένα αντί να πάρουν στα σοβαρά την κριτική τους.

Ασφαλώς, κανείς ερευνητής δεν έχει ανοσία απέναντι σε τέτοιου είδους ανθρώπινες αντιδράσεις. Αλλά στον ακαδημαϊκό χώρο δεν υπάρχει άλλη οδός, πέρα από το να προσπαθήσεις να πείσεις τους ομοτίμους σου απαντώντας στα επιχειρήματα του αντιπάλου. Όσοι όμως κατηγορούν το κύριο ρεύμα της επιστήμης ότι φέρει παρωπίδες, συχνά δεν βλέπουν οι ίδιοι το δοκάρι στο δικό τους μάτι και την αυθαιρεσία της δικής τους μεθοδολογίας. Και ως αποτέλεσμα, η εργώδης προσπάθειά τους κατά κανόνα αποφέρει οργιώδεις ανοησίες.
***

του Γκαστόν Ντόρρεν

Μετάφραση (με κάποιες περικοπές): Α.Γ.

Αρχική δημοσίευση στο μπλογκ aeon με τίτλο Talking gibberish και με τον υπότιτλο The study of languages has long been prone to nonsense. Why is linguistics such a magnet for dilettantes and crackpots?, από τον οποίο είναι εμπνευσμένος ο τίτλος της ανάρτησης.

Ο Gaston Dorren είναι δημοσιογράφος και γλωσσολόγος. Το τελευταίο του βιβλίο είναι το Lingo: Around Europe in Sixty Languages (2015). Ζει στο Άμερσφορτ, στις Κάτω Χώρες.

Πηγή: nomadicuniversality

via: http://antikleidi.com
Διαβάστε Περισσότερα »

Το σουηδικό σχολείο με τα “Τα καπέλα της σκέψης”







«Six Thinking Hats» είναι το βιβλίο του φυσικού, συγγραφέα, εφευρέτη και συμβούλου από τη Μάλτα Edward de Bono, το οποίο περιγράφει ένα εργαλείο για την ομαδική συζήτηση και την ατομική σκέψη που περιλαμβάνει έξι χρωματιστά καπέλα. Το βιβλίο σε συνδυασμό με την ιδέα της παράλληλης σκέψης παρέχει ένα μέσο για την οργάνωση διαδικασιών που απαιτούν ομαδική σκέψη με λεπτομερή και συνεκτικό τρόπο καθώς και την σίγουρη επιτυχία τους (Edward de Bono, 1985).



Οι ομάδες μαθαίνουν να σκέφτονται μέσα από 6 διαφορετικές οπτικές.Κάθε οπτική εκφράζεται μέσα από την υιοθέτηση ενός «σκεπτόμενου καπέλου». Φορώντας νοερά το καπέλο του, μπορεί κανείς να εστιάσει σε συγκεκριμένες παραμέτρους ενός προβλήματος που, ενδεχομένως, έχει τεθεί προς συζήτηση, ενώ αλλάζοντας καπέλο να εξετάσει το πρόβλημα από άλλη πλευρά. Κατά αυτόν τον τρόπο, οι ομάδες αξιοποιούν στο μέγιστο δυνατό τις γνώσεις τους, τις δεξιότητές τους αλλά και τη δημιουργικότητά τους.



Τα καπέλα και οι σημασίες τους, όπως παρουσιάστηκαν στους φοιτητές του μαθήματος «The Classroom: A social and cultural meeting place» από τις εκπαιδευτικούς Peltola Katarina και Winter-Osterberg Nina είναι τα εξής:
Μαύρο καπέλο: Αντιπροσωπεύει τις αρνητικές πλευρές ενός θέματος και τα μειονεκτήματα που εκείνο παρουσιάζει. Είναι ο «συνήγορος του διαβόλου» και συμπεριλαμβάνει την επισήμανση κινδύνων, προβλημάτων, εμποδίων καθώς και την ανάλυση τους.
Κίτρινο καπέλο: Το κίτρινο καπέλο είναι το καπέλο της αισιοδοξίας. Βοηθά να σκεφτούμε τα θετικά στοιχεία των καταστάσεων και συμβολίζει την δημιουργικότητα και τον οραματισμό.
Άσπρο καπέλο: συμβολίζει τα γεγονότα και τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε πριν αποφασίσουμε για κάποιο θέμα. Είναι τα δεδομένα με άλλα λόγια και αναφέρεται στην αντικειμενικότητα και την ουδετερότητα, ενώ δεν έχει σχέση με προσωπικές απόψεις ή εκτιμήσεις.
Πράσινο καπέλο: Το καπέλο αυτό είναι η δημιουργικότητα και σχετίζεται άμεσα με την εύρεση εναλλακτικών λύσεων και προτάσεων. Ανάπτυξη ιδεών και νέες αντιλήψεις είναι επίσης μέρος της διαδικασίας σκέψης με το πράσινο καπέλο. Το πράσινο καπέλο έχει ιδιαίτερα θετική επίδραση στη εκπαιδευτική διαδικασία καθώς δίνει στους μαθητές/τριες τη δυνατότητα να διορθώσουν τα λάθη τους βρίσκοντας μια εναλλακτική που θα φέρει καλύτερα αποτελέσματα.
Κόκκινο καπέλο: Αντιπροσωπεύει τη διαίσθηση, τα συναισθήματα και την υποκειμενικότητα. Η νομιμοποίηση της έκφρασης συναισθημάτων είναι ζωτικής σημασίας για τα παιδιά όπως και η ανάπτυξη ικανοτήτων για τη ορθή διαχείριση των συναισθημάτων αυτών.
Μπλε καπέλο: Το μπλε καπέλο είναι το εργαλείο της γενικής επισκόπησης. Εισάγει τη διαδικασία του ελέγχου, την οργάνωση σκέψης, την θεμελίωση σωστών πλαισίων σκέψης για τη διερεύνηση του θέματος, την επιλογή κατάλληλου καπέλου στην κάθε περίσταση. Είναι συνήθως το τελευταίο καπέλο υπό το οποίο προσεγγίζονται τα θέματα και ενισχύει την κατανόηση της διαδικασίας που ακολουθήθηκε.



Τα χρωματιστά αυτά καπέλα βρίσκονται σε κάθε τάξη στο σχολείο της Gottsunda και εφαρμόζονται συχνά, ειδικά όταν ένα θέμα είναι αμφιλεγόμενο. Σαν πρακτική παρουσιάζει ενδιαφέρον για τα παιδιά και πολλές φορές το βλέπουν σαν κάτι αστείο και διασκεδαστικό. Τους δίνει την ευκαιρία να συλλογιστούν πάνω στις πράξεις τους, να συζητήσουν με τους εαυτούς τους και να εκφραστούν χωρίς φόβο.

Επίσης, ενισχύεται η συλλογική εργασία και η ανταλλαγή απόψεων, αυξάνεται η αποτελεσματικότητα και επιτυγχάνεται ο μετριασμός προσωπικών εγωισμών και αποφυγή κακών αποφάσεων.





Σημαντικότερο όλων είναι το γεγονός ότι η μέθοδος αυτή αποτελεί ίσως το βασικότερο εργαλείο λήψεως αποφάσεων στην καθημερινή μας ζωή. Ως ένα σημείο, η μέθοδος αυτή παρουσιάζει κοινά στοιχεία με τη μαιευτική μέθοδο του Σωκράτη, καθώς μέσα από συζήτηση επιχειρείται ένας αναστοχασμός των απόψεων και των μεθόδων που έχει χρησιμοποιήσει το άτομο, με στόχο την εύρεση της αλήθειας ή, στην περίπτωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, της κατάλληλης απόφασης.

Ο αναστοχασμός αυτός, σε συνδυασμό με την προσέγγιση του θέματος από διαφορετικές οπτικές γωνίες, προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα στους μαθητές/τριες.
***

Σοφία Αντερά, Ουρανία Μπούγα

Διαπολιτισμική Διάσταση στην Εκπαίδευση: Η μελέτη περίπτωσης δύο δημοτικών σχολείων στην Σουηδία

Διαβάστε ολόκληρη την πολύ ενδιαφέρουσα Πτυχιακή Εργασία για το ΑΠΘ/ΠΤΔΕ στον παρακάτω σύνδεσμο paroutsas

Η σελίδα του σχολείου
Διαβάστε Περισσότερα »

17 Νοεμβρίου 2017

Tο Internet αποκαλύπτει τον πραγματικό μας εαυτό






Κάθε μέρα περίπου 2,5 πεντάκις εκατομμύρια bytes πληροφοριών παράγονται από τις διασυνδεμένες συσκευές μας, δημιουργώντας ένα ταχύτατα επεκτεινόμενο πεδίο ανθρώπινης γνώσης και επιτρέποντας χωρίς προηγούμενο πρόσβαση στις ζωές μας.


«Η κοινωνική επιστήμη αρχίζει και γίνεται πραγματική επιστήμη», επισημαίνει ο Σεθ Στίβενς-Νταβίντοβιτς, στο βιβλίο του «Όλοι λένε ψέματα» («Everybody lies», εκδ. Bloomsbury). «Και αυτή η νέα, πραγματική επιστήμη πρόκειται να βελτιώσει σημαντικά τις ζωές μας», συνεχίζει ο επιστήμονας δεδομένων και επισκέπτης καθηγητής στο Wharton School του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια.

Το ότι ο Στίβενς-Νταβίντοβιτς δεν καταφέρνει να θωρακίσει τα επιχειρήματά του για να υποστηρίξει την άποψη αυτή, λίγη σημασία έχει. Το «Όλοι λένε ψέματα» είναι μία παθιασμένη και συναρπαστική εξερεύνηση αυτών των νέων πηγών δεδομένων, πολλές εξ’ αυτών προερχόμενες από τη Google, όπου έχει εργαστεί στο παρελθόν ο συγγραφέας. «Είμαι πλέον πεπεισμένος ότι οι αναζητήσεις στο Google αποτελούν τις πιο σημαντικές πληροφορίες που έχουν αντληθεί ποτέ για τον ανθρώπινο ψυχισμό», σημειώνει.

Αναμφίβολα, αυτά τα δεδομένα ρίχνουν καινούργιο φως σε κάθε είδους διαμφισβητούμενα θέματα, όπως η ψυχική ασθένεια, η σεξουαλικότητα, η παιδική κακοποίηση, οι εκτρώσεις, η διαφήμιση, η θρησκεία και η υγεία. Σε έναν πιο πεφωτισμένο κόσμο, αυτή η γνώση σίγουρα θα χρησιμοποιούταν για να βελτιώσει την κοινωνική πολιτική και να αντιμετωπίσει τις ανισότητες της εποχής μας.

Ο λόγος που ο Στίβενς-Νταβίντοβιτς θεωρεί τα δεδομένα της Google τόσο σημαντικά είναι επειδή ο κόσμος τείνει να μην λέει ψέματα όταν πραγματοποιεί online αναζητήσεις, αντίθετα με όταν αλληλεπιδρά με φίλους, συγγενείς και δημοσκόπους. Στο κάτω κάτω, γιατί να εξαπατήσεις τον εαυτό σου όταν προσπαθείς να βρεις κάτι χρήσιμο; Υπό αυτή την έννοια, υποστηρίζει, οι μηχανές αναζήτησης μοιάζουν με έναν «ψηφιακό ορό της αλήθειας», που αποκαλύπτει τους πραγματικούς μας εαυτούς αντί για τις περσόνες που προβάλλουμε δημοσίως.

Ο συγγραφέας αντλεί πληροφορίες και από δεδομένα άλλων πηγών, όπως τη Wikipedia, το Pornhub και την ρατσιστική ιστοσελίδα Stormfront, προκειμένου να αποκαλύψει μια εκπληκτική ποικιλία ανθρώπινων αδυναμιών, προκαταλήψεων, νευρώσεων και φετίχ. Ποιος φανταζόταν ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι κάνουν σεξ με λούτρινα ζώα;





Ρατσισμός και εκλογές

Κάποιες από τις άλλες ανακαλύψεις του συγγραφέα είναι εξίσου εντυπωσιακές, αν όχι τρομακτικές. Για παράδειγμα, ο Στίβενς-Νταβίντοβιτς εξερευνά τα δεδομένα που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ ρατσισμού και εκλογών. Οι αναζητήσεις στο Google για τη λέξη «nigger» αποδεικνύουν ότι πολλοί Δημοκρατικοί στον Βορρά έχουν παρόμοιες ρατσιστικές απόψεις με τους Ρεπουμπλικάνους του Νότου, ακόμη κι αν δεν τις εκφράζουν τόσο συχνά δημοσίως.

Τα δεδομένα επιτρέπουν επίσης στο συγγραφέα να εξερευνήσει ορισμένους μύθους. Αντίθετα με όσα λέγονται για την ανάδυση των εικονικών «θαλάμων ηχούς» (echo chambers, δηλαδή ομάδες συζήτησης όπου όλοι μοιράζονται τις ίδιες απόψεις), ο Στίβενς-Νταβίντοβιτς θεωρεί ότι έχεις πολλές περισσότερες πιθανότητες να συναντήσεις κάποιον με αντίθετες πολιτικές απόψεις στο Internet παρά έξω από αυτό.

Αλλά ίσως η πιο σημαντική παρατήρηση στο βιβλίο έχει να κάνει με την ανισότητα στις ΗΠΑ και το πώς η γεωγραφία μερικές φορές είναι παράγοντας εξίσου καθοριστικός με την κοινωνική τάξη για τις ευκαιρίες της ζωής μας. Διαπιστώνει ότι σε μερικές περιοχές των ΗΠΑ οι πιθανότητες ενός φτωχού παιδιού να «επιτύχει» είναι το ίδιο υψηλές με άλλες αναπτυγμένες χώρες του κόσμου, ενώ σε άλλες περιοχές οι ευκαιρίες αυτές είναι χαμηλότερες από κάθε συγκρίσιμη χώρα.





Πηγή: insider.gr
Διαβάστε Περισσότερα »

Η πραγματική επανάσταση της εποχής μας είναι η Επανάσταση της Συνείδησης



Αν ρίξουμε μια ματιά στα γεγονότα που διαδραματίζονται στον κόσμο μας σήμερα, θα συνειδητοποιήσουμε εύκολα ότι ζούμε σε επαναστατικούς καιρούς. Η επανάσταση των ημερών μας όμως, είναι εντελώς διαφορετική από οποιαδήποτε άλλη επανάσταση στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η επανάσταση αυτή, δεν ξεκίνησε για να αναδιατάξει τις μορφές και τα σχήματα, ώστε να αντικατασταθούν τα παλιά και ξεπερασμένα με νέα, δυναμικά και πιο ζωηρά. Η επανάσταση αυτή, είναι σε θέση να οδηγήσει την ανθρωπότητα πέρα από τις μορφές και τα σχήματα. Η επανάσταση της εποχής μας είναι η επανάσταση της Συνείδησης.

Η Συνείδηση, η οποία κοιμάται αιώνες τώρα, κάτω από τα μάγια της ταύτισης με τις μορφές και τα σχήματα, ξυπνά στις μέρες μας. Υπάρχει μια ολοένα και πιο ισχυρή παρόρμηση και ο αριθμός των ατόμων που ευαισθητοποιούνται στο ξύπνημα γίνεται όλο και μεγαλύτερος.

Τα αποτελέσματα αυτής της παρόρμησης, ξυπνώντας από το όνειρο της ταύτισής με τις μορφές και τα σχήματα, γίνεται αισθητή από όλους, μερικές φορές ακόμη και αρκετές φορές την ημέρα. Αλλά πολλοί από εμάς αγνοούμε τι πραγματικά βιώνουμε. Όλοι αισθανόμαστε πώς οι επιτυχίες που μπορούν να επιτευχθούν στον κόσμο είναι όλο και λιγότερο ελκυστικές για μας. Αναγνωρίζουμε ότι πίσω από τις γήινες επιτυχίες και τις αποτυχίες πρέπει να υπάρχει κάτι βαθύτερο, κάτι πιο ουσιαστικό στην ζωή μας.

Το βλέπουμε μέρα με τη μέρα, ένας αυξανόμενος αριθμός νέων ανθρώπων, αμφισβητούν την καταλληλότητα των στόχων που προσφέρονται από την κοινωνική και θρησκευτική εκπαίδευση. Το σύστημα τους δείχνει τον ‘σωστό’ δρόμο και οι νέοι άνθρωποι εκτίθενται στην εμπειρία της κενότητας και της απελπισίας.

Η κοινωνία προσφέρει μια «λύση» για το πρόβλημα με τη μορφή των προϊόντων της ψυχαγωγίας και της φαρμακευτικής βιομηχανίας και παρόχων υπηρεσιών κατανάλωσης και αγαθών. Σήμερα, όλες αυτές οι βιομηχανίες ευημερούν και είναι εξαιρετικά προσοδοφόρες. Προσφέρουν «βοήθεια» στους νέους στην καταπολέμηση του φόβου και στην θεραπεία άλλων επιφανειακών συμπτωμάτων.

Υπάρχει μόνο μια πύλη που οδηγεί έξω από αυτή την κατάσταση: και αυτή είναι η παρούσα στιγμή. Είμαστε σε θέση να μετατοπίσουμε το κέντρο βάρους της ζωής μας από τις περιφέρειες προς το κέντρο. Τι σημαίνει αυτό;



Η παρούσα κατάσταση της συνείδησης είναι αυτή στην οποία η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων ζουν. Αυτή είναι η κατάσταση της ταύτισης με τον νου, της κοιμισμένης Συνείδησης που ονειρεύεται και αφηγείται την προσωπική μας ιστορία.

Αυτή είναι η κατάσταση της τέλειας ταύτισης με την σκέψη, τα συναισθήματα και τις επιθυμίες, όπου επιδιώκουμε τους στόχους της ζωής μας κοιτώντας μόνο στον κόσμο των μορφών και σχημάτων, είτε πρόκειται για μορφές ακατέργαστου υλικού (ο κόσμος που γνωρίζουμε με τα αισθητήρια όργανά μας) είτε για μορφές λεπτεπίλεπτου υλικού (σκέψεις, συναισθήματα). Η κινητήριος δύναμη της ύπαρξής μας σε αυτή την συνειδησιακή κατάσταση είναι η φιλοδοξία να γίνουμε κάτι ή κάποιοι και να έχουμε τον έλεγχο όλη την ώρα.

Η αφυπνισμένη συνείδηση και ο κόσμος της εσωτερικής σιωπής είναι πέρα από τον νου. Αυτη η η σιωπή, δεν έχει τίποτα να κάνει με την εσωτερική σιωπή που επιβάλεις στον εαυτό σου με διάφορες τεχνικές διαλογισμού ή συγκέντρωσης, αλλά είναι μια απερίγραπτα ζωντανή, εσωτερική κενότητα. Εκεί δεν υπάρχει καμία προσπάθεια, καμία επιθυμία και φιλοδοξία και παραδίνουμε το τελευταίο προπύργιο που θέλει να έχει τον έλεγχο. Αυτή είναι η κατάσταση της τέλειας παράδοσης και υποβολής, την υποβολή των εαυτών μας στην παρούσα στιγμή, στο τώρα.

Η επανάσταση της Συνείδησης, επομένως, πραγματοποιείται στο παρόν, στο τώρα, στην παρούσα στιγμή. Δεν υπάρχουν στρατηγικές, δεν υπάρχουν μεγάλοι ηγέτες, μόνο ήρωες οι οποίοι κατανοούν την εξελικτική πορεία της συνείδησης και επιτρέπουν στις διεργασίες του σύμπαντος να πραγματοποιηθούν μέσα τους.




Μετάφραση: Αγγελίνα Αγγελακοπούλου – spiritscience.gr μέσω enallaktikidrasi.com
Διαβάστε Περισσότερα »

16 Νοεμβρίου 2017

Ακροβάτες μεταξύ offline και online ζωής



Το Διαδίκτυο τείνει να γίνει δεύτερη φύση. Είναι μια προέκταση του εαυτού μας, ένα μέσο ενσωματωμένο στην εργαλειοθήκη της καθημερινής μας επιβίωσης. Μπορεί ως εργαλείο να μην έχει μεγάλη ιστορία, αλλά η διείσδυσή του σε κρίσιμα πεδία του βίου γίνεται όλο και πιο αισθητή. Το Διαδίκτυο είναι ο νέος κοινός μας τόπος, η νέα κοινή μας επικράτεια. Καθώς τώρα μπορεί καθένας μας στα χέρια του να κυκλοφορεί με μια φορητή συσκευή και να είναι διαρκώς διασυνδεδεμένος, αναδύεται στην επιφάνεια ένα νέο αίτημα, μια νέα πρόκληση.


Πώς θα ισορροπήσουμε την offline ζωή με την online ζωή; Πώς θα δραπετεύσουμε απ’ τις ψευδαισθήσεις που πωλούνται αφειδώς τόσο εντός όσο κι εκτός των δημοφιλών δικτύων; Είναι απαραίτητο άλλοτε να δαιμονοποιούμε κι άλλοτε να εξιδανικεύουμε τις επιλογές μας ή έχουμε κι εναλλακτικές;

Το βέβαιο είναι ότι στις νέες προκλήσεις δεν μπορείς να απαντάς με παλιά εργαλεία σκέψης. Ναι, θα χρησιμοποιήσω το Διαδίκτυο για να επικοινωνήσω, να ενημερωθώ, να ψυχαγωγηθώ, να εκφραστώ, ακόμα και να «χαζολογήσω», αλλά θα το πράξω με συνείδηση, με νόημα, με πνευματική εγρήγορση, με αυτεπίγνωση. Είναι τέτοια η ρευστότητα κι η πλαστικότητα του Μέσου, η δύναμή του να σε κάνει να χάνεσαι και να ξεχνιέσαι, που χρειάζεται διαρκώς να στοχάζεσαι τη θέση σου εντός του. Δεν είναι εύκολο, δεν περιέχεται στις οδηγίες χρήσης του. Ακόμα και η πιο αθώα καθημερινή πλοήγηση στο Διαδίκτυο, με τη μονότονη περιοδικότητα και κανονικότητά της, μπορεί να προσδώσει στον χρήστη χαρακτηριστικά επίκτητης προσωπικότητας ή, αλλιώς, αυτό που ο καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφροντ, Elias Abejaoude, αποκαλεί «ηλεκτρονική προσωπικότητα».




Νέοι «καλωδιωμένοι» με «έξυπνες» συσκευές, τάμπλετ και τηλέφωνα. Το Διαδίκτυο είναι ο νέος κοινός μας τόπος, η νέα κοινή μας επικράτεια.

Η ηλεκτρονική προσωπικότητα δεν είναι ένα θεωρητικό σχήμα. Προκύπτει απ’ την εικονική περιήγηση του χρήστη στο Διαδίκτυο και φέρει συγκεκριμένες παθογένειες, οι οποίες αν δεν αντιμετωπιστούν, καταλήγουν σε παθολογίες. Καθώς όμως βρισκόμαστε σε μια εν εξελίξει κατάσταση, καμία σχετική ασθένεια δεν έχει το κατάλληλο φάρμακο. Στο βιβλίο του «Virtually you: The traits of e-personality» (Norton, 2011), ο Abejaoude αποφαίνεται ότι οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συμβάλλουν οικειοθελώς σ’ ένα μεγάλο κοινωνικό πείραμα, του οποίου τα αποτελέσματα δεν είναι κανείς σε θέση να γνωρίζει σήμερα. Επομένως, μπορεί τώρα η συνετή στάση να είναι μια πιο κριτική συμμετοχή.

Για να εξασφαλίσουμε ένα ικανό επίπεδο ψυχικής και πνευματικής υγείας και να αντισταθμίσουμε τα ελλείμματα που προκαλούνται απ’ την εκτεταμένη χρήση του Διαδικτύου, θα χρειαστεί να αντισταθούμε σε πολύ ανθρώπινες παρορμήσεις, έχοντας πάντα στο μυαλό μας ότι στο Διαδίκτυο ικανοποιούμε πραγματικές ανάγκες κι επιθυμίες. Ο Abejaoude, περιγράφοντας τα ανησυχητικά χαρακτηριστικά της ηλεκτρονικής προσωπικότητας, προτείνει μια σύγχρονη μορφή «γνώθι σαυτόν». Πιο συγκεκριμένα, θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουμε μια σειρά πυρηνικών ιδιοτήτων του είδους μας, οι οποίες πυροδοτούνται και μεγεθύνονται μέσω της συμμετοχής μας στα διαδικτυακά μέσα, όπως: η ψευδαίσθηση του μεγαλείου, ο ναρκισσισμός, η καθημερινή μνησικακία, οι ψυχαναγκασμοί, ο εθισμός, η ανωριμότητα, οι επιδερμικές σχέσεις, η αυταπάτη της γνώσης, η απώλεια της ιδιωτικότητας.



Πώς θα αυτοθεραπεύσουμε την ψευδαίσθηση του μεγαλείου που μας προσφέρει η απόκτηση δημόσιου βήματος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Με την ταπεινότητα, με την επίγνωση ότι η γνώμη του άλλου είναι εξίσου βαρύνουσα και σοβαρή. Με την ενσυναίσθηση θα αμβλύνουμε πολύ και τις υπόλοιπες παθογένειες που αφορούν την έλλειψη φυσικής επαφής με τον άλλον. Μπαίνοντας συνειδητά στη θέση του άλλου, μειώνουμε τις πιθανότητες να υποκύψουμε στην επιδειξιομανία και τον κυνισμό, ενώ απομακρυνόμαστε κι απ’ την κοινότοπη τάση να φερόμαστε με σκληρότητα σε ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε.

Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τους ψυχαναγκασμούς που μας επιβάλλει η διαδικτυακή χρήση με ελεγχόμενη αυτοσυγκράτηση, καθορισμένες «δίαιτες» και «ψηφιακές αποτοξινώσεις». Πιθανώς έτσι να αντιμετωπίσουμε την «υπερσύνδεση», τους αφόρητους περισπασμούς και τον εθισμό στο Διαδίκτυο, ο οποίος βέβαια προβάλλεται δυσανάλογα περισσότερο ως αποσταθεροποιητικός παράγων της προσωπικότητας, ενώ η καλπάζουσα ανωριμότητα, ο πειρασμός του τρολαρίσματος, η ένδεια της γλώσσας, η επιρρέπεια στη χαμέρπεια κι η αυταπάτη της γνώσης παρουσιάζονται ως ελάσσονες ή παρεμπίπτουσες πτυχές, κάτι σαν παράπλευρες αλλά ανεκτές απώλειες. Για όλα αυτά το πιστοποιημένο φάρμακο είναι η μελέτη, η επαφή με το διαφορετικό, η νοηματοδότηση των σχέσεών μας και της επαφής μας με τον κόσμο.

Αν με ρωτήσετε πόσο συχνά πρέπει να αναρτάτε στο Facebook ή τι θα ήταν καλύτερα να μοιράζεστε ώστε να μην απολέσετε οριστικά την ιδιωτικότητά σας, θα σας πρότεινα να υιοθετήσετε τον κανόνα των 50 ευρώ.

Καθώς η χρήση των ψηφιακών μέσων είναι πολύ φθηνή, είναι εύκολο να ευτελίζεται η ύπαρξή μας εντός τους. Δώστε αξία σ’ αυτό που είστε αλλά και στους άλλους με τους οποίους σχετίζεστε, και γίνετε πιο εκλεκτικοί στη δημόσια παρουσίας σας, θέτοντας στον εαυτό σας το απλό ερώτημα «αν χρειαζόταν να πληρώσω 50 ευρώ για να κάνω αυτή την ανάρτηση, θα την έκανα;».

_____________



~ ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΝΔΡΙΩΤΑΚΗΣ



Πηγή: kathimerini.gr
Διαβάστε Περισσότερα »

Γιατί δεν μπορείς να σταματήσεις να τσεκάρεις συνεχώς το κινητό σου


Τσεκάρισμα κινητού, αυτή η μάστιγα. Στα καλά καθούμενα μπορεί να δεις τον απέναντί σου να πιάνει το κινητό του απλά για να πάρει μια γεύση από το timeline του, τις ειδοποιήσεις του, το inbox του, τα email του.

Ισως να ανήκεις κι εσύ σε αυτούς που βρισκόμενοι σε έξοδο, περιμένοντας κάποιο μέσο μεταφοράς ή ακόμα και περπατώντας στο δρόμο έχουν το βλέμμα τους συχνά πυκνά καρφωμένο στην οθόνη του κινητού έστω και για λίγα δευτερόλεπτα. Κάντε ένα πείραμα. Αν βρεθείτε σε μια στάση λεωφορείου παρατηρήστε πόσοι άνθρωποι είναι με το βλέμμα στην οθόνη του κινητού τους.

Η εικόνα ίσως και να σας τρομάξει, γιατί μπορεί να μην την είχατε παρατηρήσει ως τώρα. Απλά γιατί κάνετε κι εσείς ακριβώς το ίδιο. Σε όλο αυτό που μας συμβαίνει δόθηκε απάντηση: επιστημονική. Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Independent σύμφωνα με την καθηγήτρια Sharon Begley, η λέξη κλειδί είναι η ντοπαμίνη. Ο νευροδιαβιβαστής ευτυχίας του εγκεφάλου που έχει συνδεθεί με την ευχαρίστηση και την απόλαυση.

Οταν η ντοπαμίνη απουσιάζει, μπορεί να προκληθούν ασθένειες όπως η νόσος του Πάρκινσον, η σχιζοφρένεια και η κατάθλιψη.



Mobile Lovers – Banksy

Οπως αναφέρει το άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Independent, έρευνα έχει δείξει ότι η ντοπαμίνη – που έχει συνδεθεί με την απόλαυση- είναι εθιστική. Αν λοιπόν η ντοπαμίνη είναι εθιστική, εθισμό μας προκαλεί και… ό,τι μας την προκαλεί!

Ντοπαμίνη μπορεί να απελευθερωθεί όταν λάβουμε μια νέα πληροφορία ελέγχοντας το κινητό, όταν επικοινωνήσουμε με κάποιον άλλον. Οταν τα επίπεδα ντοπαμίνης πέσουν (δεν λαμβάνουμε πληροφορία-ερέθισμα που θα μας ευχαριστήσει), τότε νιώθουμε αρνητικά.

Eτσι, λοιπόν, αυτό που έχει προκαλέσει εθισμό δεν είναι τόσο οι πληροφορίες αυτές καθ’αυτές που λαμβάνουμε αλλά η προσμονή για το αν θα μας ευχαριστήσουν. Ετσι, λοιπόν, το αίσθημα που προκαλείται από την λήψη αυτών των πληροφοριών μας κάνει να τις επιζητάμε.



Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα; Με το να συνειδητοποιήσουμε ότι υπάρχει. Αν βλέπουμε ότι εξαρτόμαστε από το κινητό και αυτό μας προκαλεί άγχος τότε θα πρέπει να ρωτήσουμε τον εαυτό μας «Δηλαδή τι θα γίνει αν θα τσεκάρω το κινητό μου, τα μηνύματα και τα email μου στο τέλος της ημέρας;».



_______________________

Πηγή: bovary.gr
Διαβάστε Περισσότερα »

Ηλεκτρονικές αγορές: ενίσχυση της προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών




Σε ψηφοφορία θα τεθεί την Τρίτη ο νέος κανονισμός για την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών από τις απάτες και την ταχύτερη ανίχνευση των εμπόρων που εφαρμόζουν αθέμιτες πρακτικές.



Βάσει του νέου κανονισμού οι εθνικές αρχές θα έχουν διευρυμένες αρμοδιότητες για να μπορούν να ανιχνεύουν τυχόν παραβιάσεις του νόμου προστασίας των καταναλωτών στις ηλεκτρονικές/διαδικτυακές αγορές και να συντονίζουν καλύτερα τις δράσεις τους σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, στο πλαίσιο του αναθεωρημένου κανονισμού για τη συνεργασία στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών.

Οι διευρυμένες αρμοδιότητες των εθνικών αρχών θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
τη δυνατότητα να ζητούν πληροφορίες από τα «τομεακά αρχεία και μητρώα» (“domain registrars and banks”) για τον εντοπισμό εμπόρων που χρησιμοποιούν αθέμιτες πρακτικές
τη δυνατότητα να πραγματοποιούν δοκιμαστικές αγορές και να αγοράζουν αγαθά ή υπηρεσίες με καλυμμένη ταυτότητα
τη δυνατότητα να επιβάλουν την ανάρτηση μιας προειδοποίησης, καθώς και τη δυνατότητα να ζητούν την αφαίρεση του ψηφιακού περιεχομένου εάν δεν υπάρχουν άλλα αποτελεσματικά μέσα για την παύση μιας παράνομης πρακτικής
την επιβολή κυρώσεων, όπως πρόστιμα
την παροχή ενημέρωσης στους καταναλωτές σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να ζητούν αποζημιώσεις
Ιστορικό

Βάσει των στοιχείων ενός ελέγχου που πραγματοποιήθηκε το 2014 το 37% των ιστότοπων ηλεκτρονικού εμπορίου και κρατήσεων για ταξίδια, ψυχαγωγία, είδη ένδυσης, ηλεκτρονικά προϊόντα και υπηρεσίες καταναλωτικής πίστης παραβίαζε την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τους καταναλωτές. Η παρούσα νομοθετική πρόταση αποτελεί μέρος του νομοθετικού πακέτου για το ηλεκτρονικό εμπόριο που κατέθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 25 Μαΐου 2016. Οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατέληξαν σε άτυπη συμφωνία επί του νέου κανονισμού στις 21 Ιουνίου 2017.


via: techgear.gr
Διαβάστε Περισσότερα »

13 Νοεμβρίου 2017

Πλειοψηφία vs Αλήθεια: Πόσο ανεπηρέαστη είναι η «ελεύθερη» κρίση μας όταν βρεθεί σε «κατάλληλο» περιβάλλον;




Το στημένο πείραμα «οπτικής απάτης» του Solomon Asch δείχνει ότι η πλειοψηφία μπορεί να έρθει σε σύγκρουση με την αλήθεια και να κερδίσει, αν και καταφανώς υστερεί. Έτσι η ανθρώπινη κρίση μετατρέπεται σε ανθρώπινη συμμόρφωση.

Έχει εφαρμογή αυτός ο κανόνας της ανθρώπινης ψυχολογίας στο περιβάλλον της δημοκρατικής κοινωνίας που ζούμε; Ωθείται ο καθένας -μέσω των ελεγχόμενων ΜΜΕ- να αναθεωρεί το τι θεωρεί «δίκαιο» και τι «άδικο, τι θεωρεί «καλό» και τι «κακό»; Κι αν ναι, τότε γιατί διαφημίζεται τόσο πολύ η «ελεύθερη βούληση» του πολίτη;





Το καραβάκι της ιστορίας
Διαβάστε Περισσότερα »

9 Νοεμβρίου 2017

Εικονική ή Δυνητική Πραγματικότητα





“Ένα αλληλεπιδραστικό, τρισδιάστατο περιβάλλον, φτιαγμένο από υπολογιστή, στο οποίο μπορεί κάποιος να εμβυθιστεί”. αυτός είναι ο ορισμός που έδωσε ο πατέρας του όρου Jaron Lanier το 1989. Ο Lanier είναι ένας από τους πρωτοπόρους της...


“Ένα αλληλεπιδραστικό, τρισδιάστατο περιβάλλον, φτιαγμένο από υπολογιστή, στο οποίο μπορεί κάποιος να εμβυθιστεί”. αυτός είναι ο ορισμός που έδωσε ο πατέρας του όρου Jaron Lanier το 1989. Ο Lanier είναι ένας από τους πρωτοπόρους της Εικονικής Πραγματικότητας και ιδρυτής της εταιρείας VPL Research (από τη φράση Virtual Programming Languages) η οποία ανέπτυξε μερικά από τα πρώτα συστήματα τη δεκαετία του 1980. Το 1985 ο ερευνητής Jaron Lanier παρουσίασε για πρώτη φορά στο Scientific American τον όρο Virtual Reality. Από εκεί και έπειτα, δόθηκαν ποικίλοι ορισμοί:

«Η Εικονική Πραγματικότητα, αποτελεί ένα όρο που έχει γίνει πρόσφατα γνωστός αλλά και από τους πλέον διαδεδομένους στο χώρο των υπολογιστών, ο οποίος μεταφέρει το χρήστη ή τους χρήστες, σε ένα συνθετικό, τεχνητό, εικονικό και φτιαγμένο από υπολογιστή περιβάλλον.» M.Krueger (1991)

«Αλληλεπιδραστικά γραφικά πραγματικού χρόνου (real-time) με τρισδιάστατα μοντέλα, συνδυασμένα με μια τεχνολογία απεικόνισης η οποία δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη για εμβύθιση στον μοντελοποιημένο κόσμο και τη δυνατότητα για απευθείας χειρισμό.» Fuchs, H. Bishop, et al. (1992)

«Η ψευδαίσθηση της συμμετοχής σε ένα συνθετικό περιβάλλον αντί για την εξωτερική παρατήρηση ενός τέτοιου περιβάλλοντος. Η Εικονική Πραγματικότητα βασίζεται σε τρισδιάστατες, στερεοσκοπικές μονάδες απεικόνισης, με ανιχνευτή της κίνησης του κεφαλιού, του χεριού ή του σώματος και στερεοσκοπικό ήχο. Η Εικονική Πραγματικότητα είναι μια εμπειρία εμβύθισης που χρησιμοποιεί όλες τις αισθήσεις.» Gigante, M. (1993)

«Η Εικονική Πραγματικότητα αναφέρεται σε αλληλεπιδραστικά, πολυ-αισθητικά, βασισμένα στη όραση, τρισδιάστατα, περιβάλλοντα εμβύθισης, δημιουργημένα από υπολογιστή, καθώς και ο συνδυασμός των τεχνολογιών που απαιτούνται για την ανάπτυξη τέτοιων περιβαλλόντων.» Cruz-Neira, C. (1993)

«Μπορεί να οριστεί σαν ένας νέος τρόπος επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπου και μηχανής. Ένα από τα χαρακτηριστικά του είναι η υιοθέτηση συσκευών απεικόνισης και αλληλεπίδρασης των ανθρώπινων αισθήσεων. Στερεοσκοπικά συστήματα απεικόνισης, δίνουν τη εντύπωση πραγματικής χωρικής αντίληψης των τρισδιάστατων εικόνων οι οποίες παράγονται από τον υπολογιστή. Επιπλέον, η αίσθηση του ότι είσαι εμβυθισμένος σε ένα εικονικό περιβάλλον, δυναμώνει με τη χρήση συσκευών όπως το γάντι (data glove), το οποίο επιτρέπει πιο φυσική και ενστικτώδη απευθείας αλληλεπίδραση.» Ellis, S. R. (1994)

«Ένα υπολογιστικό σύστημα το οποίο χρησιμοποιείται για τη δημιουργία εικονικών κόσμων, στους οποίους ο χρήστης έχει την εντύπωση της ύπαρξης του σε αυτούς και επιπλέον έχει την ικανότητα να πλοηγηθεί και να χειριστεί τα αντικείμενά τους.» C.Manetta, & Blade R. (1995)

«Η Εικονική Πραγματικότητα είναι τα από τον υπολογιστή φτιαγμένα, τρισδιάστατα, εξομοιωμένα περιβάλλοντα τα οποία απαντώνται σε πραγματικό χρόνο (real-time), καθώς τα διαχειρίζεται ο χρήστης.» Mills, S., Noyes, J. (1999)

«Βασικά είναι μία διεπαφή, η οποία συνδυάζει διαφορετικά τεχνικά συστήματα με σκοπό να δώσει τη δυνατότητα στον χρήστη να αλληλεπιδράσει σε πραγματικό χρόνο με μία εφαρμογή για την απεικόνιση (visualization), την περιγραφή της κίνησης (animation), την παραγωγή (generation) και την μεταβολή (modification) τρισδιάστατων δεδομένων, δημιουργημένων από υπολογιστή τα οποία βλέπει στερεοσκοπικά. Ένας όρος που περικλείει τα πάντα και περιγράφει την τεχνολογία και όλο το πεδίο γενικότερα.» VIEW of the future Project (2001)

«Η εξομοίωση ενός πραγματικού ή φανταστικού περιβάλλοντος, το οποίο μπορεί να το βιώσει ο χρήστης οπτικά στις τρεις διαστάσεις του πλάτους, ύψους και βάθους και το οποίο μπορεί επιπροσθέτως να παρέχει μια αλληλεπιδραστική οπτική εμπειρία με κίνηση σε πραγματικό χρόνο (real-time) με ήχο και πιθανώς και απτικές ή άλλες μορφές ανάδρασης.» Whatis.com full reference (2003)

«Ένα μέσο το οποίο αποτελείται από αλληλεπιδραστικές εξομοιώσεις με υπολογιστή, οι οποίες ‘αισθάνονται’ την θέση και τις ενέργειες του χρήστη, και αντικαθιστούν ή επαυξάνουν την ανάδραση σε μία ή παραπάνω αισθήσεις, δίνοντας το αίσθημα της πνευματικής εμβύθισης ή παρουσίας στην εξομοίωση (ένας εικονικός κόσμος).» Sherman, W. R., Craig, A., B. (2003)

Από τότε τα συστήματα εικονικής πραγματικότητας όπως αποδόθηκε ο όρος στα ελληνικά έχουν περάσει από πολλά στάδια. Τελευταία στην επιστημονική κοινότητα αποφεύγεται η χρήση του όρου Εικονική Πραγματικότητα λόγω της αντιφατικότητάς του και χρησιμοποιείται ο όρος Εικονικό Περιβάλλον, Virtual Environment στα αγγλικά, (αγγλική συντομογραφία VE).

Η Εικονική Πραγματικότητα χρησιμοποιεί ηλεκτρονικούς υπολογιστές, για να δημιουργήσει και να προσομοιώσει υπαρκτά ή μη περιβάλλοντα, από τα οποία ο χρήστης έχει την ψευδαίσθηση ότι περιβάλλεται και στα οποία μπορεί να κινηθεί ελεύθερα, αλληλεπιδρώντας παράλληλα με τα αντικείμενα που περιλαμβάνουν, όπως θα έκανε και στον πραγματικό κόσμο. Για να είναι όσο πιο πετυχημένη γίνεται η εμβύθιση ενός χρήστη σε ένα περιβάλλον Εικονικής Πραγματικότητας, είναι σημαντικό να απομονωθεί ο χρήστης και οι αισθήσεις του από το πραγματικό κόσμο, επικαλύπτοντας τα ερεθίσματα του πραγματικού κόσμου με αντίστοιχα εικονικά, φτιαγμένα από το σύστημα της Εικονικής Πραγματικότητας.

Από τις εφτά αισθήσεις, οι πιο σημαντικές κατά φθίνουσα σειρά είναι η όραση, η ακοή και η αφή. Έτσι είναι πρωταρχικής σημασίας ένα σύστημα Εικονικής Πραγματικότητας να παρέχει στερεοσκοπική εικόνα, δηλαδή δύο εικόνες από διαφορετική οπτική γωνία, μία για κάθε μάτι του χρήστη, έτσι ώστε να δημιουργηθεί η αίσθηση του βάθους στο χώρο.

Παράλληλα η ύπαρξη στερεοσκοπικού ήχου βοηθάει το χρήστη να κατανοεί τι γίνεται γύρω του στον εικονικό χώρο που τον περιβάλλει με πολύ φυσικό τρόπο, ενώ ταυτόχρονα αποκλείει τον χρήστη από τους ήχους του πραγματικού κόσμου, οι οποίοι θα μπορούσαν να καταστρέψουν την εικονική του εμπειρία. Τέλος η αφή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με κατάλληλες συσκευές είτε για να μπορεί ο χρήστης να νιώθει τον κόσμο, π.χ. να ακουμπά ένα αντικείμενο και να νιώθει αντίσταση, είτε για να καθοδηγήσουμε το χρήστη διευκολύνοντας τον στην εκτέλεση κάποιων συγκεκριμένων ενεργειών, π.χ. μοντελοποίηση τρισδιάστατων αντικειμένων.

Αν όλα τα παραπάνω συνδυαστούν και με την ανίχνευση των κινήσεων του χρήστη με κατάλληλες συσκευές ανίχνευσης, έτσι ώστε το εικονικό περιβάλλον να συμπεριφέρεται όπως και το πραγματικό, τότε η όλη εμπειρία που θα αποκτήσει ο χρήστης μπορεί να είναι άκρως ρεαλιστική. Πρόκειται για ένα είδος τεχνολογίας που ξεκίνησε από στρατιωτικές εφαρμογές, πέρασε στα ερευνητικά εργαστήρια και σταδιακά σε άλλες εφαρμογές. Η Εικονική Πραγματικότητα (ΕΠ, Virtual Reality, VR) αποτελεί τη μεγάλη ιδέα της δεκαετίας του 1990. Έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο σκεπτόμαστε και έχει εισχωρήσει στη λαϊκή κουλτούρα. Ασχολείται με την ανάπτυξη συστημάτων που ξεγελούν τις ανθρώπινες αισθήσεις και απαιτεί τη σύνθεση πολλών ερευνητικών προσεγγίσεων.

Η Εικονική Πραγματικότητα είναι η εξέλιξη στο περιβάλλον διεπαφής του υπολογιστή, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει την πλήρη ελευθερία στην πλοήγηση με φυσιολογικούς χειρισμούς, καθώς και με την εμπλοκή των αισθήσεων του χρήστη. Με άλλα λόγια ως Εικονική Πραγματικότητα ορίζεται ένα περιβάλλον βασισμένο σε υπολογιστή, ισχυρά αλληλεπιδραστικό, στο οποίο ο χρήστης γίνεται συμμέτοχος σε έναν “εικονικά πραγματικό” κόσμο. Πιο αφηρημένα, είναι μια διαδικασία η οποία δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να συμμετάσχει σε αφηρημένους χώρους όπου φυσική μηχανή και φυσικός παρατηρητής δεν υπάρχουν.

Η κατανόηση του όρου απαιτεί το διαχωρισμό του ορισμού από τον τρόπο διασύνδεσης με τον οποίο ο χρήστης αλληλεπιδρά με την εικονική πραγματικότητα. Είναι μια μεθοδολογία και όχι μια εφαρμογή διασύνδεσης που χρησιμοποιείται για την αλληλεπίδραση με την εικονική πραγματικότητα ή εικονικό κόσμο (virtual world).


Εικονική Πραγματικότητα ή Εικονικός Κόσμος

Τη γνωρίζουμε μόνο μέσα από τις ταινίες. Χολιγουντιανές παραγωγές τη χρησιμοποιούν, προκειμένου να μας μεταφέρουν σε φανταστικά περιβάλλοντα. Μέσα από τα ειδικά εφέ και προγράμματα υπολογιστών, ο υπάρχων χώρος και χρόνος φαίνεται πως δεν έχει πια καμία σημασία. Κι όμως, πέρα από το θέαμα, η εικονική πραγματικότητα κρύβει μια επιστημονική και τεχνολογική ανάπτυξη που μπορεί να εφαρμοστεί σε μια τεράστια γκάμα τομέων.

Η Εικονική Πραγματικότητα είναι μια νέα και πρωτοποριακή τεχνολογία που μας δίνει τη δυνατότητα, μέσα από τις εφαρμογές της, να βιώσουμε αφηρημένες έννοιες και ιδέες, να επισκεφτούμε χώρους που είναι απρόσιτοι ή δεν υπάρχουν πια και να εξετάσουμε αντικείμενα από διαφορετικές και πρωτόγνωρες οπτικές γωνίες. Η Εικονική Πραγματικότητα αποτελεί μέχρι σήμερα τόπο αναφοράς τόσο της επιστημονικής φαντασίας όσο και εξειδικευμένων εφαρμογών. Η τεχνολογία της εικονικής πραγματικότητας πρόκειται για μια τεχνολογία που χρησιμοποιεί τους υπολογιστές για να μας δημιουργεί πολύ πειστικές ψευδαισθήσεις.

Συνήθως η εικονική πραγματικότητα περιγράφεται με τα τρία I, immersion, interaction, imagination(εμβύθιση, αλληλεπίδραση, φαντασία), περιοριζόμενη από την ανθρώπινη φαντασία όσον αφορά στις εφαρμογές της. Στις πρώτες εφαρμογές η εικονική πραγματικότητα περιορίστηκε σε συναρπαστικά παιχνίδια, γρήγορα όμως βρήκε το δρόμο της μέσα στα εκπαιδευτικά προγράμματα του στρατού, όπως στην εκπαίδευση πιλότων και αστροναυτών, στην αντιμετώπιση εξαιρετικά δύσκολων καταστάσεων χωρίς κίνδυνο. Σήμερα τα προγράμματα VR διευρύνουν τη χρήση τους, καθώς το κόστος του εξοπλισμού πέφτει ταχύτατα.

Η εικονική ή αλλιώς δυνητική πραγματικότητα είναι ήδη εδώ.

Μπορείτε να βρείτε και να εξερευνήσετε πολλούς εικονικούς κόσμους στο Internet ή με εξειδικευμένα μηχανήματα δημιουργίας τέτοιων παρουσιάσεων. Μπορείτε να περπατήσετε στο εσωτερικό ενός τεράστιου υπολογιστή, να εξερευνήσετε γκαλερί τέχνης, να επισκεφθείτε το διάστημα, να εξερευνήσετε τον ανθρώπινο εγκέφαλο και πολλά άλλα. Χρησιμοποιείται και για άλλα πράγματα πλην της δημιουργίας κόσμων τους οποίους μπορούν οι χρήστες να επισκεφθούν. Για παράδειγμα έχει χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία απόψεων του εγκεφάλου και των μορίων. Έχει χρησιμοποιηθεί από αστρονόμους για την παρουσίαση της περιστροφής του μορίων των αερίων ενός γαλαξία τα οποία δημιουργούν τα άστρα. Η δυνητική ή εικονική πραγματικότητα μπορεί θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί για πράγματα που σήμερα κανένας δεν μπορεί να φανταστεί.

Δυνατότητες που παρέχει η εικονική πραγματικότητα:
>αναπαραγωγή της πραγματικότητας τρισδιάστατα, με εκπληκτικό και άγνωστο μέχρι τώρα ρεαλισμό.
>δυσδιάκριτα τα όρια του πραγματικό με το φανταστικό.
>απίθανες φαντασμαγορίες σε μια κούρσα ταχύτητας ανάμεσα στην πραγματικότητα και το υπερφυσικό.

Η Εικονική Πραγματικότητα στην Επιστημονική Φαντασία

Πολλά βιβλία και ταινίες επιστημονικής φαντασίας δημιούργησαν χαρακτήρες «παγιδευμένους στην Εικονική Πραγματικότητα». Η πρώτη σύγχρονη δουλειά που χρησιμοποίησε αυτή την ιδέα είναι η νουβέλα Simulacron-3 γραμμένη από τον Daniel F. Galouye, η οποία χρησιμοποιήθηκε στη Γερμανία για το σενάριο της τηλεοπτικής σειράς Welt am Draht (Ο κόσμος σε ένα Σύρμα). Η πρώτη ταινία μαζικής αποδοχής του Χόλιγουντ που εξερευνούσε αυτή την ιδέα ήταν η ταινία Τρον του Στίβεν Λίσμπεργκερ.

Στη συνέχεια ακολούθησαν οι ταινίες Ολική Επαναφορά (1990), Ο μνημονικός Τζόνι (1992), Επαφές μιας ξεχωριστής πραγματικότητας (Lawnmower man, 1992), Το δέκατο τρίτο πάτωμα 1999 και eXistenZ 1999 του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ. Οι πιο γνωστές ταινίες όμως με αναφορά στην Εικονική Πραγματικότητα είναι οι ταινίες των αδερφών Γουατσόφσκι, Μάτριξ (1999), The Matrix Reloaded (2003) και The Matrix Revolutions (2003).

Η κωμωδία National Lampoon’s Last Resort ήταν σημαντική στο ότι παρουσίαζε την Εικονική Πραγματικότητα και την πραγματικότητα να αλληλοκαλύπτονται, και μερικές φορές να είναι δύσκολο να τις ξεχωρίσεις. Επίσης, η βρετανική κωμωδία Red Dwarf για πολλά επεισόδια χρησιμοποιούσε την ιδέα ότι η ζωή (ή τουλάχιστον η ζωή της σειράς αυτής) είναι ένα παιχνίδι Εικονικής Πραγματικότητας. Αυτή η ιδέα χρησιμοποιήθηκε επίσης και στο Spy Kids 3-D: Game Over. Το. Hack επικεντρώνεται γύρω από ένα παιχνίδι Εικονικής Πραγματικότητας.

Ωστόσο, στην πραγματικότητα είναι εύκολο να διακρίνεις την Εικονική Πραγματικότητα από την πραγματικότητα. Οι εικόνες δεν είναι ιδιαίτερα ρεαλιστικές, υπάρχει χρονική καθυστέρηση στην ανταπόκριση του συστήματος στις κινήσεις του χρήστη και επιπλέον τις περισσότερες φορές αισθήσεις όπως η αφή, η οσμή και η γεύση δεν δέχονται ερεθίσματα από τον εικονικό κόσμο.

Άλλα βιβλία επιστημονικής φαντασίας έχουν προάγει την Εικονική Πραγματικότητα σαν μια μερική αντικατάσταση της δυστυχίας της πραγματικότητας, με την έννοια ότι ένας άπορος στον πραγματικό κόσμο μπορεί να είναι βασιλιάς σε ένα σύστημα Εικονικής Πραγματικότητας, ή σαν ένα τρόπο για την δημιουργία φαντασμαγορικών εικονικών κόσμων στους οποίους οι άνθρωποι ζουν, παίζουν και κοινωνικοποιούνται. Ένα από τα καλύτερα παραδείγματα και των δύο ιδεών είναι η νουβέλα του Νιλ Στίβενσον με τον τίτλο Snow Crash. Ωστόσο, το 2003, ο Στίβενσον παραδέχτηκε στο περιοδικό Wired ότι το Snow Crash ήταν μια “αποτυχημένη προφητεία».

Στο παιχνίδι ρόλων Mage: The Ascension, υπάρχει μια μυστική μαγική κοινότητα με το όνομα Virtual Adepts η οποία παρουσιάζεται ότι δημιούργησε την Εικονική Πραγματικότητα. Ο απόλυτος στόχος αυτής της κοινότητας είναι η μετακίνηση τους στην Εικονική Πραγματικότητα, αλλάζοντας το πραγματικό τους σώμα με ένα καλύτερο εικονικό.

Στο «Westworld» του HBO η πραγματικότητα είναι πιο τρομακτική από τη φαντασία! Ριμέικ της ομώνυμης ταινίας του 1973, το «Westworld» γίνεται τηλεοπτική σειρά σε σενάριο και σκηνοθεσία του Τζόναθαν Νόλαν και υπόσχεται μια εφιαλτική βόλτα (με άλογα) στο μέλλον. Πρωταγωνιστούν ο Αντονι Χόπκινς, η Ιβαν Ρέιτσελ Γουντ, ο Τζέιμς Μάρσντεν, η Τάντι Νιούτον, ο Ροντρίγκο Σαντόρο, ο Εντ Χάρις, ενώ το ίδιο το κανάλι περιγράφει τη σειρά ως μια «σκοτεινή οδύσσεια για την αυγή της τεχνητής νοημοσύνης και το μέλλον της αμαρτίας». Και όπως φαίνεται καθαρά στην σειρά, τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία παραμένουν δυσδιάκριτα όσο και τρομακτικά.

Η Εικονική Πραγματικότητα στην Εκπαίδευση

Εικονική πραγματικότητα είναι η τεχνολογία της πιο προηγμένης εκμάθησης παγκοσμίως. Ένας νέος τρόπος να διδαχθούν οι σπουδαστές στο χώρο μέσα στον οποίο βρίσκονται προσθέτοντας έναν νέο χώρο που δεν αλληλεπιδρά με την πραγματικότητα. Αναφέρεται και ως: «Εικονικά Περιβάλλοντα», «Συστήματα Εικονικών Περιβαλλόντων», «Εικονικοί Κόσμοι». Επιτρέπει στους σπουδαστές το βήμα μέσω της οθόνης υπολογιστών στους τρισδιάστατους, διαλογικούς κόσμους. Χρησιμοποιώντας την εικονική πραγματικότητα στα σχολεία αλλάζει η φύση και η πορεία για το πώς τα παιδιά μαθαίνουν. Έτσι οι σπουδαστές δεν κάθονται πλέον αδρανείς, αλλά τους παρέχετε μια πρωτοφανή πιθανότητα να εξερευνήσουν το μάθημα τούς όπως ποτέ πριν.

Η σπουδαιότητα της εικονικής πραγματικότητας ιδιαίτερα στην εφαρμογή της στην εκπαιδευτική θεωρία και πράξη διαφαίνεται από το διαχωρισμό του τεχνολογικού από τον εννοιολογικό (conceptual) προσανατολισμό της. Υπάρχει μεγάλη διαφορά της εννοιολογικής θεώρησης της ΕΠ ως ένα νοητικό φαινόμενο το οποίο υλοποιείται με κάποια συγκεκριμένη τεχνολογία, από την τεχνολογική της θεώρηση που ρίχνει το βάρος στις χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες. Κατά την εννοιολογική θεώρηση η σχεδίαση και ανάπτυξη ενός συστήματος εικονικής πραγματικότητας για εκπαιδευτικές εφαρμογές εστιάζει στις γνωστικές, πνευματικές, κοινωνικές και συναισθηματικές διεργασίες του μαθητή.

Η εικονική πραγματικότητα επεκτείνει τις δυνατότητες της διδασκαλίας με τη βοήθεια υπολογιστή. Συχνά το εικονικό περιβάλλον αποτελείται από προσομοιώσεις που υπερβαίνουν τους συνήθεις τρόπους αλληλεπίδρασης του χρήστη με τη μηχανή και περιλαμβάνει την αίσθηση του χρήστη ότι συμμετέχει στο προσομοιωμένο περιβάλλον. Ο χρήστης χειρίζεται τα αντικείμενα και τα γεγονότα του εικονικού κόσμου με τρόπο που δεν προσφέρουν οι τυπικές προσομοιώσεις σε περιβάλλοντα CA1 (Computer Assisted Instruction, διδασκαλία υποστηριζόμενη από υπολογιστή).

Η μεγάλη διαφορά ενός συστήματος ΕΠ από έναν υπολογιστή και παραδοσιακά συστήματα CAI είναι ότι ο υπολογιστής επεκτείνει το ανθρώπινο νευρικό σύστημα, το οποίο όμως δεν είναι ένας επεξεργαστής συμβόλων αλλά μια γεννήτρια πραγματικότητας. Στο τελευταίο προσανατολίζεται η ΕΠ τουλάχιστον στο επίπεδο διασύνδεσης και επικοινωνίας του ανθρώπου με τη μηχανή. Ο χρήστης εισέρχεται και συμμετέχει στον εικονικό κόσμο που έχει ιδιότητες και λειτουργεί ως πραγματικός. Κάθε εικονικό περιβάλλον που στοχεύει στην εκπαίδευση χαρακτηρίζεται ως Εκπαιδευτικό Εικονικό Περιβάλλον (Virtual Learning Environment).

Τα εικονικά περιβάλλοντα διακρίνονται σε συστήματα εμβύθισης (immersive) όπου ο χρήστης με τον κατάλληλο εξοπλισμό (στερεοσκοπικά κράνη, γάντια δεδομένων) αποκόπτεται από τον πραγματικό κόσμο και εμβυθίζεται στον εικονικό, και σε συστήματα – παράθυρα στον εικονικό κόσμο όπου τα εικονικά περιβάλλοντα αναπαριστάνονται στην οθόνη του υπολογιστή. Λειτουργικά, οι εφαρμογές της εικονικής πραγματικότητας διαχωρίζονται σε παθητικές όπου ο χρήστης περιηγείται στον εικονικό κόσμο που τον περιβάλλει χωρίς να τον ελέγχει, σε εξερευνητικές στις οποίες ο χρήστης έχει πλήρη ελευθερία κινήσεων χωρίς όμως τη δυνατότητα επέμβασης στα δρώμενα, και στις αλληλεπιδραστικές όπου υπάρχει η δυνατότητα για αλληλεπίδραση με τα εικονικά αντικείμενα και μεταβολή των εικονικών περιβαλλόντων. Τα κύρια πάντως χαρακτηριστικά της εικονικής πραγματικότητα που τη διακρίνουν και ως εκπαιδευτικό εργαλείο είναι κοινά σε όλες τις κατηγορίες συστημάτων. Πλήρης ελευθερία κίνησης και αλληλεπίδραση με το εικονικό περιβάλλον σε πραγματικό χρόνο (όπου η μηχανή και η εφαρμογή το επιτρέπουν) και πρώτου προσώπου οπτική γωνία του χρήστη.

Η προσφορά της ΕΠ στην εκπαιδευτική διαδικασία συνοψίζεται στις παρακάτω δυνατότητες της:
* Εξερεύνηση υπαρκτών αντικειμένων και χώρων στους οποίους δεν υπάρχει προσπέλαση από τους μαθητές.
* Μελέτη πραγματικών αντικειμένων αδύνατο να κατανοηθούν διαφορετικά εξαιτίας του μεγέθους, της θέσης, ή των ιδιοτήτων τους.
* Δημιουργία περιβαλλόντων και αντικειμένων με διαφορετικές από τις γνωστές ιδιότητες.
* Δημιουργία και χειρισμός αφηρημένων αναπαραστάσεων.
* Αλληλεπίδραση με εικονικά αντικείμενα.
* Αλληλεπίδραση με πραγματικούς ανθρώπους σε μακρινές φυσικές θέσεις ή φανταστικούς τόπους με πραγματικούς ή μη τρόπους.

Ένα σύστημα ΕΠ εκμεταλλεύεται και αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά των παιδαγωγικών αρχών και της διδακτικής [Bricken, 1990], Ο παθητικός ρόλος του μαθητή στις διαλέξεις και στη μελέτη εγχειριδίων μετατρέπεται σε ενεργό με τις εμπειρίες στα εικονικά περιβάλλοντα. Αυτό είναι σημαντικό στοιχείο αφού μια από τις σπουδαιότερες αρχές λειτουργίας της αίθουσας διδασκαλίας είναι οι δραστηριότητες των μαθητών που καθορίζουν το αντικείμενο και τον τρόπο μάθησης.

Σε ένα εικονικό περιβάλλον μπορεί να καθορίζεται και να μεταβάλλεται η θέση, η κλίμακα, η πυκνότητα της πληροφορίας, η αλληλεπίδραση και η απόκριση του συστήματος, ο χρόνος και ο βαθμός συμμετοχής του χρήστη. Η ΕΠ παρέχει ένα ελεγχόμενο σε πολλά επίπεδα, εμπειρικό πλαίσιο. Κάθε εικονικό αντικείμενο αποθηκεύει και θυμάται το ιστορικό του και τις ενέργειες του μαθητή. Έτσι προωθείται η εξατομίκευση και ο τύπος μάθησης κάθε μαθητή. Παράλληλα ενθαρρύνεται η κοινωνικοποίηση και η συνεργασία μεταξύ των μαθητών με τη συμμετοχή πολλών χρηστών στο ίδιο εικονικό περιβάλλον.

Η ΕΠ συνδέεται με τη φυσική συμπεριφορά. Ο προγραμματισμός, το πληκτρολόγιο και το ποντίκι μπορούν να αντικατασταθούν από φυσικότερες λειτουργίες του μαθητή όπως οι χειρονομίες, η κίνηση και η ομιλία. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο μαθητής αλληλεπιδρά με το σύστημα μέσω φυσικών αντικειμένων που δεν απαιτούν επιπλέον εξήγηση. Ενώ οι επιστήμες έχουν φυσική σημασιολογία, ο τρόπος διδασκαλίας τους που μέχρι τώρα είναι συμβολικός δεν έχει. Η μελέτη ενός γνωστικού αντικειμένου προσανατολίζεται στην κατανόηση συμβολικών αναπαραστάσεων που συνήθως οδηγούν σε σύγχυση και παρανοήσεις.

Η φυσική σημασιολογία είναι αυτή που μαθαίνει ένα παιδί πριν από τη συμβολική και αυτή πετυχαίνετε με την ΕΠ. Ο υπολογιστής είναι ένα ιδανικό εργαλείο για το χειρισμό συμβόλων και αφαίρεσης. Η ΕΠ παρέχει τον τρόπο δια-σύνδεσης μ’ αυτά και διδάσκει τις έννοιες μέσα από εμπειρίες πρώτου προσώπου. Η μεταφορά στην αφαίρεση και τους συμβολισμούς ακολουθεί, όταν κρίνεται απαραίτητη. Η ΕΠ προσφέρει ένα δρόμο για τις αισθήσεις και τα αισθήματα Ο χρήστης έχει ισχυρή συναισθηματική επίδραση, γεγονός που αποτελεί και ένα σημείο προσοχής από τον εκπαιδευτικό και το σχεδιαστή του συστήματος. Εννοιολογικά και μεθοδολογικά η ΕΠ παίζει σημαντικό ρόλο σε έναν από τους κύριους στόχους της εκπαιδευτικής διαδικασίας, την επίλυση προβλημάτων.

Στις επιστήμες όπου η κατανόηση αρχών και βασικών εννοιών γίνεται με τη μετάφραση τους σε φυσικές εικόνες δηλαδή με μεταφορές που παρουσιάζουν αντικείμενα που αναπαριστάνουν αρχές σε ένα χώρο, η ΕΠ παρέχει εννοιολογικούς πραγματικούς ή εικονικούς χώρους όπου ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να κινηθεί και να λύσει προβλήματα. Ο άνθρωπος μαθαίνει όχι ως παθητικός δέκτης ερεθισμάτων από το περιβάλλον, αλλά έχει ενεργό ρόλο. Η ανάγκη για εργαλεία υποστήριξης είναι φανερή τουλάχιστον στο αρχικό στάδιο της μαθησιακής διαδικασίας, την επιλογή και συλλογή ερεθισμάτων – φορέων πληροφορίας, καθώς και στην ενεργό συμμετοχή του μαθητή. Οι μαθητές μαθαίνουν με ή χωρίς την υποστήριξη εκπαιδευτικού υλικού.

Ερωτήματα γεννώνται ιδιαίτερα στη διδασκαλία των επιστημών και αφορούν την κατανόηση, τις παρανοήσεις, και το γνωστικό φόρτο. Σήμερα η πληροφορική τεχνολογία θεωρείται ως το εργαλείο που περιέχει όλων των ειδών τα μέσα και δίνει νέες προοπτικές στην εκπαιδευτική διαδικασία με τη δυνατότητα της να διαχειρίζεται πολλά συστήματα συμβόλων. Θεωρούμε ότι η εικονική πραγματικότητα συνεισφέρει στη μαθησιακή διαδικασία με βάση τα κύρια χαρακτηριστικά της, την ελεύθερη πλοήγηση στον τρισδιάστατο εικονικό κόσμο, την αλληλεπίδραση σ’ αυτόν, και τις εμπειρίες πρώτου προσώπου που έχει ο μαθητής. Παρέχει στο μαθητή τη δυνατότητα να εμπλουτίσει, να ενισχύσει και να οργανώσει τις εμπειρίες του.

Θεωρούμε ότι ένα σύστημα ΕΠ όπως εξάλλου και κάθε υπολογιστικό σύστημα, λειτουργεί ουσιαστικά ως ενισχυτής εμπειριών και όχι ως γνωστικό εργαλείο. Από ψυχολογική θεώρηση, η εποικοδομητική μάθηση είναι η πλησιέστερη θεωρία για την εισαγωγή της ΕΠ στην εκπαιδευτική διαδικασία. Συγκεκριμένα, θεωρούμε ότι προσεγγίζει περισσότερο με τη θεώρηση του Papert για την κατασκευή της γνώσης μέσα από τη φυσική αλληλεπίδραση με αντικείμενα στον πραγματικό κόσμο (constructionism) [Papert, 1991], καθώς και με τη σχεδίαση ανοικτών εκπαιδευτικών περιβαλλόντων (open-ended learning environments).

Τα εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα δομούνται από δεδομένα και πληροφορίες, και επιτρέπουν στο χρήστη τριών ειδών εμπειρίες για την κατασκευή της γνώσης που δεν είναι διαθέσιμες στο φυσικό κόσμο, και έχουν πολλές δυνατότητες για την εκπαιδευτική διαδικασία και ιδιαίτερα τη διδασκαλία των επιστημών. Αυτές είναι το μέγεθος, η μετατροπή, και η αναπαράσταση αφηρημένων εννοιών με συγκεκριμένη “υλική” υπόσταση.


Εφαρμογές της Εικονικής Πραγματικότητας στην Ιατρική

Η εικονική πραγματικότητα γίνεται με ταχείς ρυθμούς ένα από τα απαραίτητα εργαλεία στον ιατρικό τομέα. Τέσσερις κύριοι τομείς της Ιατρικής χρησιμοποιούν εικονική πραγματικότητα λόγω της μεγαλύτερης ακρίβειας, του μειωμένου κόστους, και της εξοικονόμησης χρόνου που παρέχει. Οι τομείς αυτοί περιλαμβάνουν την ιατρική εκπαίδευση και εξάσκηση, τη θεραπεία, την αποκατάσταση, την οπτικοποίηση (visualization) ιατρικών δεδομένων και βάσεων δεδομένων καθώς και τη βοήθεια πριν και κατά τη διάρκεια εγχειρήσεων.

Σε πολλές περιπτώσεις η εικονική πραγματικότητα αποδεικνύεται επωφελής για αμφότερους τους γιατρούς και τους ασθενείς. Εντούτοις, κάποια ερωτηματικά έχουν προκύψει σχετικά με πιθανά μειονεκτήματα και βραχυπρόθεσμες συνέπειες αυτής της εξελισσόμενης τεχνολογίας. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι οι εφαρμογές της εικονικής πραγματικότητας στον ιατρικό τομέα είναι δαπανηρές στην ανάπτυξή τους και βρίσκονται ακόμα σε πρωταρχικό επίπεδο, η γνώση, τα πλεονεκτήματα και η δυναμικότητα που αποφέρουν ανταποδίδουν και με το παραπάνω τις επενδύσεις.

Έχοντας λάβει υπ’ όψη τους πέντε αυτούς παράγοντες, είναι δυνατόν να αναπτυχθεί ένας αληθοφανής εικονικός κόσμος για ιατρικές εφαρμογές. Η εικονική πραγματικότητα εισάγεται σε πολλούς διαφορετικούς τομείς της ιατρικής. Μια από τις εφαρμογές είναι η εκπαίδευση και η εξάσκηση φοιτητών. Η εκπαίδευση σε εικονικά περιβάλλοντα παρέχει τη δυνατότητα για καθοδήγηση των εκπαιδευόμενων και παρέχει περισσότερες δυνατότητες εκμάθησης από αυτές που μπορεί να δώσει μια τυπική εκπαιδευτική εφαρμογή πολυμέσων.

Η εκπαίδευση σε κατεπείγοντα περιστατικά και στο χώρο ασθενοφόρων μπορεί να γίνει με εικονικά μοντέλα. Έτσι οι σπουδαστές μπορούν να θεραπεύσουν επιλεγμένες παθήσεις ή να προκαλέσουν επιπλοκές σε αλληλεπιδραστικές εκπαιδευτικές χειρουργικές προσομοιώσεις. Η Τηλεϊατρική είναι ένας άλλος τομέας της ιατρικής που μπορεί να ενσωματώσει εφαρμογές της εικονικής πραγματικότητας. Διαγνώσεις και εγχειρήσεις μπορούν να κατευθύνονται από γιατρούς χωρίς την ανάγκη φυσικής παρουσίας. Αυτή η εφαρμογή είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σε περιπτώσεις επικίνδυνου περιβάλλοντος ή περιπτώσεις περιοχών με ελλιπή ιατρική υποδομή.

Χειρουργική

Η χειρουργική είναι άλλος ένας τομέας που η εικονική πραγματικότητα αποδεικνύεται εξαιρετικά επωφελής. Οι χειρουργοί μπορούν να δοκιμάσουν επικίνδυνες εγχειρήσεις πριν ο πραγματικός ασθενής εγχειριστεί. Άλλη μια εφαρμογή είναι η χρήση ενός προσομοιωτή οφθαλμολογικών εγχειρήσεων. Ερευνητές στο Georgia Tech κατασκεύασαν μια συσκευή που χρησιμοποιεί εικονική πραγματικότητα για να παράγει την αίσθηση μιας πραγματικής οφθαλμολογικής εγχείρησης. Ο εκπαιδευόμενος αλληλεπιδρά με ένα τρισδιάστατο εικονικό μοντέλο οφθαλμού χρησιμοποιώντας ένα εικονικό χειρουργικό εργαλείο που ελέγχεται από μια συσκευή ανίχνευσης θέσης η οποία συνεχώς ενημερώνει τον υπολογιστή για τη θέση του εργαλείου και τον προσανατολισμό του.

Ο προσομοιωτής παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς επιτρέπει την εξάσκηση των χειρουργών σε επείγουσες καταστάσεις πριν αυτές συμβούν στην πραγματικότητα. Τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζουν οι εκπαιδευτικές εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας έναντι των κλασικών μεθόδων εκπαίδευσης είναι:
• Μειωμένη χρήση πτωμάτων ή πειραματόζωων που είναι πολυδάπανα στη συντήρηση.
• Παροχή μεγαλύτερης ασφάλειας στους ασθενείς καθώς νέες χειρουργικές τεχνικές μπορούν να δοκιμάζονται πριν εφαρμοστούν.
• Οι εικονικές χειρουργικές επεμβάσεις μπορούν να καταγράφονται για μετέπειτα αξιολόγηση και συζήτηση.
• Οι χειρουργικές επεμβάσεις μπορούν να παρατηρούνται από διαφορετικά σημεία (ακόμη και από το εσωτερικό των εγχειριζόμενων οργάνων) προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο οι τομές γίνονται στο σωστό βάθος και με τη σωστή γωνία.
• Οι χειρουργοί μπορούν να εκπαιδευτούν σε νέες τεχνικές που να επιταχύνουν την ανάρρωση των ασθενών και να μειώνουν τον προκαλούμενο πόνο.

Θεραπεία Μέσω Εκθεσης

Ο σχεδιασμός θεραπείας είναι ένας από τους τομείς που η εικονική πραγματικότητα αρχίζει να εφαρμόζεται. Στη θεραπεία, επικίνδυνες ή αβέβαιης αποτελεσματικότητας τεχνικές μπορούν να σχεδιάζονται και να δοκιμάζονται πριν την τελική εφαρμογή τους. Σε πολλές περιπτώσεις η εικονική πραγματικότητα έχει αποδείξει την ωφελιμότητά της. Μια από αυτές είναι η θεραπεία έκθεσης: Η θεραπεία έκθεσης εμπλέκει την έκθεση του υποκειμένου σε παράγοντες που του προκαλούν ενοχλήσεις ή ανησυχία προκαλώντας έτσι ερεθίσματα, επιτρέποντας παράλληλα στην ενόχληση να εκτονωθεί. Αυτή η διαδικασία υποβαθμίζει σταδιακά την προκαλούμενη ενόχληση-ανησυχία και ο ασθενής μπορεί να ξεπεράσει με τον καιρό τη φοβία του όπως για παράδειγμα την ακροφοβία (ο φόβος του ύψους).

Η πιο κοινή προσέγγιση της έκθεσης του υποκειμένου σε ερεθίσματα είναι η «εμβύθισή» του σε ένα εικονικό περιβάλλον με τη χρήση Head Mounted Display. Η συσκευή συνδέεται σε υπολογιστή που την τροφοδοτεί με εικόνες που συμβαδίζουν με την κατεύθυνση στην οποία κοιτά ο χρήστης. Σταδιακά ο ασθενής μεταφέρεται σε «in vivo» θεραπεία όπου εκτίθεται σε πραγματικές καταστάσεις. Τα πολλά πλεονεκτήματα που επιφέρει η εικονική πραγματικότητα στη θεραπεία έκθεσης υποσκελίζουν τα ελάχιστα μειονεκτήματα.

Ένα από τα πλεονεκτήματα είναι η μείωση του κόστους. Στη συμβατική θεραπεία, καταστάσεις της πραγματικής ζωής μπορεί να είναι πολυδάπανες στο να διεξαχθούν ή δύσκολες στο να διευθετηθούν για τους ασθενείς. Άλλο ένα θετικό σημείο είναι η παροχή ερεθισμάτων σε ασθενείς με αδύναμη φαντασία. Επίσης η δυνατότητα διενέργειας της θεραπείας στο ιδιωτικό περιβάλλον του ιατρού μπορεί να αποτρέψει την πιθανότητα της δημόσιας έκθεσης του ασθενή.

Αποκατάσταση

Η αποκατάσταση ασθενών είναι άλλος ένας τομέας όπου η χρήση τεχνικών εικονικής πραγματικότητας επιταχύνεται. Σ’ αυτό τον τομέα οι ασθενείς μπορούν να παρακινούνται από διασκεδαστικά ή ανταγωνιστικά εικονικά περιβάλλοντα, βελτιώνοντας έτσι τη θεραπευτική αποκατάσταση. Ένα παράδειγμα τέτοιας εφαρμογής αποτελεί το πρόγραμμα Parkinson στο San Anselmo της California. Πολλοί ασθενείς που πάσχουν από την ασθένεια του Parkinson παρουσιάζουν προβλήματα στη βάδιση, μια κατάσταση που είναι γνωστή ως «ακινησία».

Φορώντας συσκευές εικονικής πραγματικότητας, οι ασθενείς πρέπει να κινηθούν γύρω από εικονικά αντικείμενα που είναι τοποθετημένα γύρω από τα πόδια τους. Μετακινούμενοι γύρω από τα αντικείμενα οι ασθενείς υποβάλλονται στο αντίστροφο αποτέλεσμα, γνωστό σαν «kinesia paradoxa» που ενεργοποιεί το κανονικό βάδισμα. Τα πλεονεκτήματα από τη χρήση τεχνικών εικονικής πραγματικότητας σε αυτό τον τομέα είναι πολύ σημαντικά για τους ασθενείς. Αυτή η διαδικασία μπορεί γρήγορα να αντιστρέφει τις κινητικές διαταραχές, εξαφανίζοντας το πρόβλημα. Επίσης πολλοί ασθενείς δεν έχουν ανάγκη, πλέον, από φαρμακευτική βοήθεια όπως το L-dopa, ένα φάρμακο με πολλές ανεπιθύμητες παρενέργειες. Η εικονική πραγματικότητα δεν έχει παρουσιάσει σε αυτό τον τομέα γνωστές παρενέργειες.

Το Μέλλον της Εικονικής Πραγματικότητας

Σε αντίθεση με το παρελθόν, το οποίο ήταν γεμάτο υποσχέσεις οι οποίες τελικά ποτέ δεν πραγματοποιήθηκαν γιατί οι τεχνολογίες και οι συνθήκες που επικρατούσαν δεν ήταν αρκετά ώριμες, το μέλλον της Εικονικής Πραγματικότητας υπόσχεται μια συνεχή ανάπτυξη σε πιο στέρεες και λιγότερο ουτοπικές βάσεις. Πλέον η βιομηχανία αρχίζει να βρίσκει πρακτικές εφαρμογές στη χρήση των Εικονικών Περιβαλλόντων, όπως είναι η σχεδίαση αυτοκινήτων ή η εκπαίδευση αστροναυτών, και μαζί με τα διάφορα κρατικά ερευνητικά προγράμματα προσφέρουν μια σταθερή χρηματοδότηση για την έρευνα και την ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων, καθώς και την εύρεση νέων εφαρμογών τους.

Μάλιστα τελευταία γίνονται προσπάθειες να συγκεντρωθεί όλη η γνώση που έχει συσσωρευτεί διάσπαρτη σε ερευνητικά ιδρύματα και εταιρείες που ασχολούνται με την Εικονική Πραγματικότητα, με σκοπό την κατανόηση των αναγκών τέτοιων περιβαλλόντων καθώς και την ανάπτυξη οδηγιών για τη σχεδίαση και υλοποίησή τους. Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η συνεχής ανάπτυξη της τεχνολογίας, δίνει τη δυνατότητα για αναβάθμιση της ποιότητας της εμβύθινσης που μπορεί να γίνει αντιληπτή από το χρήστη, μέσω της βελτίωσης των συσκευών εισόδου και εξόδου, ενώ παράλληλα μειώνεται και το κόστος αυτών των συσκευών, που τουλάχιστον μέχρι τώρα είναι απαγορευτικό για το μέσο χρήστη. Έτσι θα λέγαμε ότι δεν θα αργήσει η μέρα που η Εικονική Πραγματικότητα θα βρεθεί σε κάθε σπίτι, ιδιαίτερα αν υποστηριχθεί από τον τομέα της ψυχαγωγίας και των παιχνιδιών.

@Εκάτη Σμιθ Τσάρλεστον /2010 miastala.com
Διαβάστε Περισσότερα »

Με διαφορετικό ρυθμό εξελίχθηκε το βάρος και το ύψος του ανθρώπου

Με διαφορετικές ταχύτητες εξελίχθηκαν το ύψος και το βάρος των προγόνων μας και η εξέλιξη αυτή δεν ήταν ομαλή, αλλά περιλάμβανε άλματα, στάσεις, ακόμη και πισωγυρίσματα, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο Open Science.

Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον Δρ Μάνιουελ Γουίλ του Τμήματος Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, μελέτησαν εκατοντάδες απολιθώματα που καλύπτουν μια περίοδο περίπου 4,4 εκατομμυρίων ετών, από τον πρώτο πρόγονό μας που περπάτησε σε όρθια στάση έως τον Homo sapiens.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαχρονική και συγκριτική μελέτη που έχει γίνει πάνω στα σώματα των προγόνων μας (hominin), με βάση 311 διαφορετικά απολιθώματα.

Οι επιστήμονες χαρακτήρισαν την εξέλιξη του οικογενειακού δέντρου μας «ένα μακρύ δρόμο γεμάτες στροφές, πολλά κλαδιά και πολλά αδιέξοδα», καθώς διαπίστωσαν ότι το ύψος και το βάρος εξελίσσονταν σχεδόν παράλληλα έως πριν από περίπου ενάμισι εκατομμύριο χρόνια, οπότε πλέον αποσυνδέθηκαν από την κοινή τους εξέλιξη. Κάπου τότε, οι πρόγονοί μας ψήλωσαν κατά περίπου δέκα εκατοστά, αλλά το βάρος τους έμεινε στάσιμο και δεν αυξήθηκε για άλλο ένα εκατομμύριο χρόνια, ώσπου αυξήθηκε κατά περίπου δέκα έως 15 κιλά πριν από 500.000 χρόνια.

Το γεγονός ότι οι πρόγονοί μας έτειναν από ένα σημείο και μετά να ψηλώνουν αλλά όχι να βαραίνουν, οδήγησε στο να γίνουν τα σώματά τους πιο λεπτά, με πιο μακριά πόδια και πιο στενούς γοφούς και ώμους. Αυτό τους βοήθησε να αφήσουν τα δάση και να κυνηγήσουν στις αφρικανικές σαβάνες. Όταν αργότερα πήραν περισσότερα κιλά στο ήδη ψηλότερο σώμα τους, ήταν πια σε καλύτερη θέση να ξεκινήσουν μεταναστεύσεις προς τα βόρεια και την Ευρώπη, όπου το πιο κρύο κλίμα ευνοούσε ένα πιο ογκώδες και ανθεκτικό σώμα.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, ο μέσος πρόγονός μας πριν από τέσσερα εκατομμύρια χρόνια ζύγιζε μόνο 25 κιλά και είχε ύψος 1,25 έως 1,30 εκατοστά. Όταν εμφανίσθηκε το γένος Homo πριν από 2,2 έως 1,9 εκατομμύρια χρόνια, υπήρξε μια παράλληλη αύξηση του ύψους κατά περίπου 20 εκατοστά και του βάρους κατά 15 έως 20 κιλά.

Πριν από 1,6 έως 1,4 εκατομμύρια χρόνια, λίγο μετά την εμφάνιση του «όρθιου» ανθρώπου (Homo erectus), το ύψος αυξήθηκε κατά άλλα δέκα εκατοστά, ενώ το βάρος παρέμεινε στάσιμο. Πριν από 500.000 έως 400.000 χρόνια το βάρος εμφάνισε αύξηση δέκα έως 15 κιλών. Από εκεί και πέρα, έως την εποχή μας, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το μέσο ύψος και το μέσο βάρος έμειναν λίγο-πολύ τα ίδια.

Σε όλη την πορεία υπήρξαν δύο αξιοσημείωτες εξαιρέσεις που σηματοδότησαν ένα πισωγύρισμα σε μικρότερο σωματικό μέγεθος: ο ηλικίας 300.000 ετών Homo naledi στη Νότια Αφρική και ο ηλικίας 60.000 έως 100.000 ετών Homo floresiensis (γνωστός και ως «χόμπιτ») στη νήσο Φλόρενς της Ινδονησίας. Τα δύο αυτά είδη του ευρύτερου γένους Homo πήγαν αντίθετα στο εξελικτικό ρεύμα και σμίκρυναν.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, με εξαίρεση τα δύο παραπάνω είδη, όλοι οι πρόγονοί μας που εμφανίσθηκαν πριν από 1,4 εκατομμύρια χρόνια και μετέπειτα, είχαν ύψος άνω του 1,40 και βάρος άνω των 40 κιλών.

Οι επιστήμονες τόνισαν ότι ο σεξουαλικός διμορφισμός (τα θηλυκά να είναι μικρότερα από τα αρσενικά, όπως και στα περισσότερα θηλαστικά) ήταν πολύ πιο έντονος στους πρώτους προγόνους μας, αλλά στην πορεία της εξέλιξης οι διαφορές μειώθηκαν και σήμερα το ανδρικό και το γυναικείο σώμα δεν έχουν πια μεγάλη απόκλιση μεγέθους.

Όσον αφορά το μέλλον, οι ερευνητές προβλέπουν ότι, εφόσον συνεχίζει να βελτιώνεται η διατροφή και υγεία, το μέσο ανθρώπινο σώμα θα συνεχίσει να ψηλώνει.

via: tovima.gr


Διαβάστε Περισσότερα »
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...